«Η Ελλάδα, ακόμα κι αν σχηματιζόταν φαντασιακά μια κυβέρνηση συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ κι Αναρχικών, δεν θα έπαυε να είναι μια χώρα μπάχαλο».

«Έλα μωρέ τον μαλάκα».  «Ποιός μαλάκας είναι λιγότερο ή περισσότερο μαλάκας από τον άλλο μαλάκα;». 

«Επανάσταση είναι η αλλαγή της καθημερινότητας».

«Σου είπαν ψέμματα πολλά, ψέμματα σήμερα σου λένε και ξανά.  Κι αύριο ψέμματα ξανά θα σου πούν.  Ψέμματα σου λένε οι εχθροί σου, μα κι οι φίλοι σου σου κρύβουν την αλήθεια.  Που πας με ψεύτικα όνειρα.  Καιρός να σταματήσεις, καιρός να τραγουδήσεις, καιρός να κλάψεις και να πονέσεις, καιρός να δείς».  Θα πρόσθετα και το: «Ψέμματα σου λέει κι ο εαυτός σου.»

(Οι τρεις πρώτες φράσεις είναι ανώνυμων φίλων, η τέταρτη δίχως την πρόσθεση, από τραγούδι του Μ. Θεοδωράκη)

                                                   Η ΠΡΟΤΑΣΗ

Κάλεσμα, είτε από όλες τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ και του ίδιου του ΣΥΡΙΖΑ ως συνόλου, είτε από τους Οικολόγους Πράσινους, είτε από οποιαδήποτε άλλη οργάνωση, είτε από πρωτοβουλία ανένταχτων πολιτών, είτε ακόμα καλύτερα από όλους μαζί,  για τη συγκρότηση μιάς νέας Πανελλήνιας Κίνησης Πολιτών.

Η Κίνηση αυτή θα έθετε ως κεντρικό της στόχο-όραμα την επανασυγκρότηση κι αναγέννηση της χώρας μέσα σε ένα πλαίσιο δημοκρατίας,  ισότιμης ατομικής συμμετοχής κι ευθύνης όλων των πολιτών, κοινωνικής δικαιοσύνης, αλληλεγγύης, αξιοκρατίας, δημιουργικότητας, αλληλοσεβασμού κι αμοιβαίας προσφοράς, μέριμνας για τους αδυνάτους και τους περιθωριοποιημένους Έλληνες κι Αλλοδαπούς, οικολογικής προστασίας, εθνικής ανεξαρτησίας, διεθνούς δικαιοσύνης και δημοκρατίας.  Ελευθερίας κι ανεξαρτησίας της ενημέρωσης και της επικοινωνίας.

Η οργάνωσή της θα ξεκινούσε με τη συγκρότηση επιτροπών πρωτοβουλίας ισότιμων πολιτών σε κάθε χώρο κατοικίας, εργασίας, σπουδών, σε κάθε τομέα δραστηριότητας ή κοινού ενδιαφέροντος.  Οι επιτροπές, αναλογικά με τον αριθμό των συμμετεχόντων σε αυτές, θα εκλέγαν αντιπροσώπους γιά το Ιδρυτικό Συνέδριο της Κίνησης.  Όλα τα μέλη της κίνησης θα κρίνονταν και θα αξιολογούνταν ισότιμα, δίχως να λογαριάζεται η προηγούμενη ιδιότητα τους.

Το Συνέδριο, ταυτόχρονα με μια ανοιχτή προσυνεδριακή πορεία, θα αποφάσιζε, με τη μέγιστη δυνατή συμμετοχή των μελών αλλά και των υπόλοιπων ενδιαφερομένων πολιτών, γιά την εξειδίκευση των θέσεων της κίνησης και για την εκλογή συντονιστικών οργάνων κι αντιπροσώπων-εκπροσώπων σε διάφορα θεσμικά όργανα.

Υπάρχει ένα πρόβλημα αυτή τη στιγμή στην κοινωνική και πολιτική μας ζωή.  Σύντομα, σε λίγους ή περισσότερους, μήνες θα γίνουν εθνικές εκλογές.  Με βάση το ισχύον αντιδημοκρατικό εκλογικό σύστημα και το πολιτικό τοπίο όπως διαμορφώθηκε μετά τις ευρωεκλογές, είναι σχεδον βέβαιο, ότι από τις επερχόμενες εκλογές θα προκύψει μια κυβέρνηση μειοψηφίας στο εκλογικό σώμα, που θα αποτελείται από πολιτικά στελέχη ίδιας νοοτροπίας με αυτά που κυβερνούν τη χώρα εδώ και δεκαετίες.  Τα ενδεχόμενα σενάρια για το ποιοί θα σχηματίσουν μια τέτοια κυβέρνηση είναι: Αυτοδύναμα το ΠΑΣΟΚ.  ΠΑΣΟΚ σε συνεργασία με Οικολόγους και πράγμα λιγότερο πιθανό σε συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ.  ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ σε συνεργασία με τον ΛΑΟΣ.  Μπορεί και να μην συγκροτηθεί κοινοβουλευτική πλειοψηφία και να ξαναγίνουν εκλογές, όπου πλέον με τον ακόμα πιο πλειοψηφικό προβλεπόμενο εκλογικό νόμο θα κατορθωθεί τελικά η εφαρμογή ενός από τα παραπάνω σενάρια.

Σε κάθε περίπτωση θα έχουμε, στο πρωθυπουργικοκεντρικό πολιτικό μας σύστημα,  ως πρωθυπουργό έναν Γ. Παπανδρέου ή έναν Κ.Καραμανλή, κορυφαίους υπουργούς κάποια από τα υπάρχοντα στελέχη του ΠΑΣΟΚ ή της ΝΔ,  εν μέσω των ίδιων κι ακόμα οξύτερων κοινωνικών, οικονομικών, εθνικών κ.λ.π. προβλημάτων.  Ω τι ευτυχία.

Μπορεί να αποτραπεί αυτό τό «λαμπρό» κι «ελπιδοφόρο» μέλλον;

Μπορεί.  Αν συστρατευτούν όσες κι όσοι δεν το επιθυμούν σε μιαν άλλην      πολιτική.  Αν δεν νίψουν τα χέρια τους ή αν δεν τα τρίψουν χαιρέκακα.

(Το άθροισμα όσων πήγαν με χαρά; να ψηφίσουν στις ευρωεκλογές ΠΑΣΟΚ ή ΝΔ δεν ξεπερνά το 50%, όλων των ψηφοφόρων στις βουλευτικές εκλογές του 2007).

Ποιά μπορεί να είναι μια άλλη πολιτική, τι θα την συνθέτει;  Η απάντηση μπορεί να είναι και μονολεκτική.  Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α.

Δημοκρατία σημαίνει:  Όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα στοιχειωδώς  ίσων ευκαιριών στην αρχή της ζωής τους.  Υγείας, Ασφάλειας, Αξιοπρεπούς Διαβίωσης, Παιδείας.  Όλοι οι πολίτες έχουν δικαίωμα ισοδύναμης  ενημέρωσης, έκφρασης γνώμης και ψήφου.  Όλοι είναι ίσοι απέναντι στον δημοκρατικά ψηφισμένο νόμο.

Αν εφαρμόσουμε αυτές τις απλές αρχές ή όποιες άλλες συμφωνηθούν, όλα τα άλλα προβλήματα μπορούν να αντιμετωπισθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.  Τουλάχιστο σίγουρα πολύ καλύτερα από ότι τα αντιμετωπίζει το υπάρχον πολιτικό καθεστώς της αντιδημοκρατίας, της κατευθυνόμενης ενημέρωσης, της κομματοκρατίας, της αδιαφάνειας, της έλλειψης ισονομίας, της αναξιοκρατίας,  των τυχάρπαστων επιλογών, των προσωπικών στρατηγικών, της άγονης κοκορομαχίας, της κοινωνικής αδιαφορίας κι αδικίας.

Γύρω από αυτό το αίτημα-στόχο μπορεί να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή δημιουργική ενότητα, ικανή να ενεργοποιήσει τις καλύτερες ιδιότητες όλων των πολιτών, ικανή να διεκδικήσει να έχει καθοριστικό λόγο στη διακυβέρνηση της χώρας, στον καθορισμό δηλαδή των συλλογικών παραμέτρων της ζωής μας.

Διεκδικώντας την εφαρμογή της Δημοκρατίας σε όλους τους τομείς της δημόσιας ζωής και πρώτα απ’ όλα στον ίδιο τον εαυτό της, αυτή η νέα πανελλήνια πολιτική συσπείρωση (ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΟΛΙΤΕΙΑ;) θα επιδιώξει να λύσει όλα τα υπάρχοντα κοινά προβλήματα μέσα από τη συμμετοχή, τη μελέτη, το διάλογο, τη σύνθεση, την εφαρμογή της αρχής της πλειοψηφίας.  Δίχως ιδεοληψίες ή φαντασιακές «λύσεις».  Μέσα σε ένα πλαίσιο κοινωνικής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης, οικολογικής στρατηγικής, εθνικής ανεξαρτησίας και εθνικής στρατηγικής, δημοκρατικής και δίκαιης διαχείρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Οικουμένη.

Σε αυτή τη συσπείρωση έχουν θέση πολίτες από όλο το κοινωνικό και πολιτικό φάσμα, που επιθυμούν να συμβιώσουν δημοκρατικά με τους συμπολίτες τους και να συμμετέχουν πρωτοβουλιακά στον καθορισμό της κοινής τους ζωής.  Σχηματικά έχουν θέση, όσοι ξεκινούν από την δημοκρατική αναρχία και φτάνουν μέχρι τη δημοκρατική φιλελεύθερη εντιμότητα.  Πολίτες, οργανώσεις, κόμματα.

Η συγκρότηση αυτής της νέας πολιτικής κίνησης μπορεί να γίνει με τον σχηματισμό επιτροπών πρωτοβουλίας σε χώρους κατοικίας, δουλειάς, σπουδών.  Όλα τα συλλογικά σώματα κι οι συντονιστικές επιτροπές που θα χρειαστεί να συγκροτηθούν,  θα εκλεγούν μεσα από ανοιχτές δημοκρατικές διαδικασίες και το ίδιο θα συμβεί και με τους υποψήφιους βουλευτές. 

Ο στόχος είναι η συσπείρωση να συγκροτηθεί άμεσα (χθες όπως λέγεται), να ενώσει τις ευρύτερες δυνατές δυνάμεις και να κατέβει στις ερχόμενες εκλογές, εφ’ όσον έχει βάσιμη προοπτική να συγκεντρώσει τουλάχιστον ένα διψήφιο εκλογικό ποσοστό, ικανό δηλαδή να επηρεάσει τον τρόπο της αυριανής διακυβέρνησης της χώρας.

Μιλάμε για μιαν απόπειρα πολιτισμικής αναγέννησης-στροφής της χώρας. Τώρα.

Από όποια σκοπιά κι αν κοιτάξει κανείς τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών του 2009, το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι η πρωτόγνωρη απαξίωση του πολιτικού συστήματος.  Όχι μόνο της κυβέρνησης, όχι μόνο του δικομματισμού, αλλά και των αριστερών κομμάτων.  Αυτό  αποδεικνύεται κι απο την  πρωτοφανή για την Ελλάδα  αποχή, αλλά κι από τη μείωση των ψηφοφόρων όλων των παραδοσιακών πολιτικών δυνάμεων. 

Η μείωση αυτή υπάρχει,  έστω και διαφοροποιημένα για το κάθε κόμμα, ακόμα κι αν ψήφιζαν οι απέχοντες σε αυτές τις εκλογές.  Η κυβερνητική ΝΔ συνετρίβη. 
Η αξιωματική αντιπολίτευση του ΠΑΣΟΚ δεν κατάφερε να αξιοποιήσει εκλογικά, δηλαδή σε πραγματικούς ψήφους, τη συντριβή της πρώτης κι ας την προσπέρασε, αφού κι αυτή έχασε ψηφοφόρους.  Το ΚΚΕ και ο ΣΥΡΙΖΑ επίσης έχασαν ψήφους.  Μόνοι κερδισμένοι είναι οι δύο σχετικά νεότευκτοι, οι Οικολόγοι και ο ΛΑΟΣ, καθώς και το άθροισμα των λοιπών μικρότερων συνδυασμών.  Κι αυτοί όμως δεν βρίσκονται έξω την κινούμενη άμμο που συγκροτεί σήμερα το εκλογικό σώμα. 

Ο ΛΑΟΣ πήρε(προσωρινά;) ψήφους απο τη ΝΔ, ενώ στη Θεσσαλονίκη όπου είχε συγκριτικά ισχυρή δύναμη, έχασε ψήφους από το Πανελλήνιο Μακεδονικό Μέτωπο.  Οι Οικολόγοι σε συνθήκες απαξίωσης του πολιτικού συστήματος και διαρκούς επιδείνωσης των οικολογικών συνθηκών ήταν φυσικό να αγρεύσουν κι αυτοί(πόσο σταθερά;) ψήφους. 

Το Κόμμα Ελλήνων Κυνηγών(φύση-κυνήγι-ψάρεμα-παράδοση), που ξεπέρασε τη ΔΡΑΣΗ των κ.κ. Μάνου, Κοντογιαννόπουλου, Μπουτάρη και σχεδόν ισοψήφισε με το Μακεδονικό Μέτωπο των κ.κ. Παπαθεμελή και Ζουράρη, προσθέτει επίσης τη δική του υπερρεαλιστική πινελιά στο εκλογικό σκηνικό.

Κι ύστερα από όλα αυτά έρχεται, ο πρωθυπουργός Κ.Καραμανλής να δηλώσει για νιοστή φορά, ότι θα συνεχίσει με ακόμα πιο αποφασιστικούς ρυθμούς το έργο του.  Ο Γ. Παπανδρέου περιχαρής να λέει «κερδίσαμε την εμπιστοσύνη του ελληνικούλαού» με ένα λίγο πάνω από το ένα τρίτο των ψηφισάντων και με μια αποχή σφαλιάρα.  Από κοντά, σε ένα διαγωνισμό ευτυχίας, ο άσπονδος σύντροφός του Β.Βενιζέλος  να προοιωνίζει την κοινοβουλευτική αυτοδυναμία του ΠΑΣΟΚ.  Η Α. Παπαρήγα, με επίσης χαμένο το ΚΚΕ, να χαμογελά για την αντοχή των κομμουνιστών  και μέσα της ακόμα πιό πολύ για τον ακόμα πιό πολύ χαμένο ΣΥΡΙΖΑ.

Ο ΣΥΡΙΖΑ μια πικραμένη ιστορία….  Γέννησε ελπίδες.  Τις σπατάλησε(;) έχοντας στο νου του όχι την Άνοιξη της Ελλάδας, αλλά την αυτοαναπαραγωγική «Άνοιξη της Αριστεράς».  Ασχολήθηκε πιο πολύ, παρά τους επί μέρους αγώνες του, όχι με τη διαμόρφωση μιας νέας πολιτικής για την έξοδο της χώρας και της μεγάλης πλειοψηφίας του λαού από το τέλμα,  αλλά με τον άγονο υπερκερασμό του ΚΚΕ, τη νεκρανάσταση των εσωκομμουνιστικών ανταγωνισμών, για να καταλήξει σε μάλλον φτηνές  δημαγωγίες και τακτικισμούς.

Από αυτή την ανάλυση δεν πρέπει να αφήσουμε απ’ έξω εμάς τους πολίτες.  Όποιος κοροϊδεύει τον άλλον κοροϊδεύει τα μούτρα του.  Ορθώς μουτζώθηκε το πολιτικό σύστημα.  Αν μουτζώσουμε και τους εαυτούς μας, υπάρχει ελπίδα.  Το νέο δεν μπορεί να είναι δημιουργικό δίχως συμμετοχή, προσπάθεια, θυσία και  τη μέγιστη δυνατή ενότητα.  Αλλιώς το κενό που έχει ήδη δημιουργηθεί θα καλυφθεί από τις πιό ιδιοτελείς ανίκανες και καταστροφικές  δυνάμεις, όποιο πρόσημα κι αν αυτές φέρουν.

                                            Το κύριο ερώτημα πριν τις Ευρωεκλογές είναι:

                                                            «Μετά τις Ευρωεκλογές τι;»

Έχει καμμιά ουσιώδη σημασία για τη ζωή μας η ψήφος μας στις ευρωεκλογές;

Το ευρωκοινοβούλιο, του οποίου καλούμαστε να ψηφίσουμε-καθορίσουμε τη σύνθεση του, έχει καμμιά ουσιαστική αποφασιστική αρμοδιότητα ή είναι κυρίως ένα διακοσμητικό όργανο  στα χέρια των κυβερνήσεων;

Οι κυβερνήσεις στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκλέγονται δημοκρατικά με την ισότιμη ψήφο όλων των πολιτών τους ή κατά κανόνα με διάφορα πλειοψηφικά συστήματα και σε συνθήκες ελέγχου της ενημέρωσης από ολιγάριθμους πολίτες με μεγάλη οικονομική δύναμη;

Αν συνοψίσουμε όλα τα παραπάνω ερωτήματα σε ένα: «Λειτουργεί δημοκρατικά η Ευρωπαϊκή Ένωση;», η απάντηση είναι πως «όχι».

Η επιλογή των Ευρωπαίων πολιτών να ψηφίσουν στις ευρωεκλογές κόμματα που δεν κυβερνούν στις χώρες τους, αλλά και η επιλογή του λευκού, του άκυρου και της αποχής, είναι επιλογή άρνησης του αντιδημοκρατικού τρόπου λειτουργίας της ΕΕ, άρνησης της κοροϊδίας σε βάρος όλων των Ευρωπαίων πολιτών, αφετηρίας για μια δημιουργική διεκδίκηση της Δημοκρατίας σε τοπικό, ευρωπαϊκό και γιατί όχι σε παγκόσμιο επίπεδο.

Είναι εντυπωσιακό ότι κόμματα, κυβερνητικά και μη, που αυτοαποκαλούνται δημοκρατικά, δεν ασχολούνται καθόλου ή σχεδον καθόλου με την καταπάτηση κάθε έννοιας δημοκρατίας στην λειτουργία της ΕΕ. Υπερεκμετάλλευση, ασυδοσία, διαφθορά, καταστροφή του περιβάλλοντος, ρατσισμός, αναξιοκρατία, δημαγωγία, απουσία δικαιοσυνης, όλες αυτές και πολλές άλλες κοινωνικες πληγές είναι άμεσα συνδεδεμένες, αν δεν απορρέουν, από τον ολιγαρχικό τρόπο που κυβερνούνται οι ευρωπαικές χώρες και η ίδια η ΕΕ.

Γιατί αυτή η θεμελιώδης παράλειψη στον πολιτικό διάλογο;

Μιά εξήγηση είναι η απουσία πραγματικής δημοκρατικής παιδείας και νοοτροπίας ανάμεσα στους Ευρωπαίους πολίτες κι ακόμα περισσότερο στους κομματικούς μηχανισμούς.

Δημοκρατική παιδεία και νοοτροπία σημαίνει να δίνεις στη γνώμη και στη ψήφο του άλλου, ακόμα και του αντιπάλου σου, ίδια ισχύ και δύναμη.  Είναι εύκολο ως επίκληση, εύκολο ως απαίτηση από τους άλλους, δύσκολο να το εφαρμόζεις για τον εαυτό σου ή για την συλλογική οντότητα όπου τυχόν εντάσσεσαι.  Τα παραδείγματα ατομικά, συλλογικά και θεσμικά αφθονούν.  Προσωπικές κοκορομαχίες, άρνηση διαλόγου, διακοπή κι αφαίρεση του λόγου, κατάχρηση του λόγου, κληρονομικές διαδοχές, κατ’ εντολή διαδοχές, άρνηση της ιδιότητας του μέλους χάριν της αυτοαναγορευόμενης ηγετικής ιδιότητας, διορισμός υποψηφίων με κριτήρια εσωκομματικών ισορροπιών, τηλεθέασης ή «αριστίνδην»(;),  κυβερνήσεις μειοψηφίας ελέω εκλογικού συστήματος.

Είναι εύλογο όποιος δεν εφαρμόζει τη δημοκρατία στα του οίκου του, να την ξεχνάει, να μην της δίνει τόση σημασία, να μην απαιτεί την καθολική εφαρμογή της. Είναι άραγε όμως η «ολίγη δημοκρατία», δημοκρατία;  Ή αντίθετα προκάλυμμα για τη διαιώνιση κάθε λογής βαρβαρότητας, συμπεριλαμβανομένης και της υποκριτικής της καταγγελίας. 

Φαίνεται πως για να γυρίσει ο ήλιος δεν θέλει μόνο δουλειά πολλή, αλλά και δημοκρατία πολλή και ατομική δουλειά πολλή.

Δεν γνωρίζω ποιό θα είναι το πολιτικό σκηνικό που θα διαμορφωθεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες μετά τις εκλογές της 7^ης Ιουνίου.  Στην Ελλάδα από οτι φαίνεται, θα έχουμε μια σοβαρή αποδυνάμωση των δύο κομμάτων που εναλλάσσονται στη διακυβέρνηση,  μια ενδυνάμωση των  αριστερών κομμάτων, κατώτερη όμως των προσδοκιών τους, μια σημαντική ενδυνάμωση των οικολόγων κι ακόμα πιό σημαντική της αποχής.

Το κείμενο αυτό γράφεται επίτηδες πριν τις εκλογές για να θέσει από τώρα ορισμένα μετεκλογικά πολιτικά ερωτήματα:

Θα αρκεστούν οι πολίτες που θα απέχουν, που θα ψηφίσουν κάποιο αριστερό κόμμα ή τους οικολόγους, που θα ψηφίσουν ακόμα ΠΑΣΟΚ ή ΝΔ αλλά δεν τους αρέσει η κληρονομική διαδοχή, η αντιδημοκρατική νοοτροπία, η ασυλία των απατεώνων κ.ο.κ., κι όλοι αυτοί ίσως ξεπερνούν το 50%, να περιμένουν εν όψει των επόμενων εθνικών εκλογών μια επανάληψη της ανάθεσης της εξουσίας, βάση ενός αντιδημοκρατικού εκλογικού νόμου, σε ένα απο τα δύο μεγαλύτερα χρεωκοπημένα κι αντιδημοκρατικά κομματα ;

Θα αρκεστούν οι αριστερές και οικολογικές δυνάμεις στην ομφαλοσκόπηση, πόσο λίγο αύξησαν τις δυνάμεις τους, ποιός ξεπέρασε ποιόν, και ποιός «δικός τους» ή «δικός μας» εξελέγη ευρωβουλευτής;

Είναι αδύνατη η σύνθεση και η συγκρότηση στην Ελλάδα μιας ευρύτατης συμπολιτειακής συσπείρωσης με στόχο την επανασυγκρότηση κι αναγέννηση της χώρας και με πρώτο κοινό αίτημα-άξονα τη διεκδίκηση της Δημοκρατίας;

Μπορούμε να ξεπεράσουμε για το κοινό μας συμφέρον τα κοινά αντιδημοκρατικά αυτοαναπαραγωγικά μας δαιμόνια;

                                         “Έξω από την τρέλλα δεν είχε κάτι να πιαστεί, 

                                           γιατί του τόχανε διαλύσει. 

                                           Κατρακυλάει στον προβολέα των σκοταδιών

                                           του, στη φρικαλέα ατραξιόν του.”

                                                            Διονύσης Σαββόπουλος

Η χειροβομβίδα ενάντια στο στέκι μεταναστών στα Εξάρχεια.  Οι τυφλοί πυροβολισμοί εναντίον αστυνομικών σε αστυνομικά τμήματα.  Η «αμερικανιά» του καψίματος βαγονιών, με αποκριάτικες  μάσκες, του πιό καλού μέσου μαζικής μεταφοράς εν ονόματι της σύγκρουσης των γενεών.  Τα διαγγέλματα καταπολέμησης της βίας, που συνοδεύονται από την κατά σύστημα μονομερή προβολή της βίας, από βίαιους κι αδίστακτους τηλεοπτικούς τενεκέδες-υπηρέτες εργοδοτών αφεντάδων.  Οι αφασικές ανακοινώσεις τύπου κατά  της βίας από τα πολιτικά κόμματα.  Η λογική καουμπόυδες, δηλαδή αγελαδάρηδες, της αστυνομίας ενάντια σε «Ινδιάνους» εξεγερμένους.  Η σιωπή των αμνών πολιτών.

Προσθέστε κι επόμενες σκηνές: Την διαγραφόμενη αύξηση της οικονομικής ανέχειας κι ανεργίας.  Τη νέα γενιά ανέργων κι απροστάτευτων μεταναστών. Την καθολική ιδεολογική σύγχυση πολιτών, εκπροσώπων πολιτών και διανοουμένων που σκιαμαχούν με απόλυτες βεβαιότητες,  για το ποιός ορά καλύτερα το αόρατο ή για το ποιός φωνάζει δυνατότερα ή «καλύτερα» μέσα στη ΒΑΒΕΛ.  Τα διεθνή γεωπολιτικά παιχνίδια και τη δράση, συχνά και αυτονομημένων συν τοις άλλοις, μυστικών υπηρεσιών.

Πρόκειται για ορισμένες σκηνές από ένα έργο που θα μορούσε να τιτλοφορείται: «Οι άσχημες πόλεις άσχημα καίγονται».

Οι περισσότεροι αποστρέφουν τα μάτια από το έργο.  Κάποιοι λιγότεροι έχουν την ψευδαίσθηση, ανεξάρτητα του ρόλου τους, πως είναι πρωταγωνιστές και το καθορίζουν.

Μοιάζουμε με κοκόρια μέσα στο ξεμάντρωτο κοτέτσι, που τσακωνόμαστε, ποιό λαλεί καλύτερα λίγο πριν ορμήσουν οι αλεπούδες.

Τα πιό αβόλευτα αλλά και τα πιό τρελλαμένα και φανατικά κοκόρια δραστηριοποιούνται.  Τα πιό βολεμένα αλλά και τα πιό αβέβαια και μετριοπαθή βαριούνται.

Υπάρχει ελπίδα το έργο να τελειώσει καλά;  Με βάση τη λογική όχι.  Αλλά επειδή σε μας τους ανθρώπους-κοκόρια η λογική είναι η άλλη όψη του παραλογισμού, ποτέ δεν ξέρεις. Τι μπορεί να γίνει, αν και οι «λογικοί» αφήσουν τους εαυτούς τους, να τρελλαθούν λιγάκι.  Να αρνηθούν την αφασία τους, να αποδεχτούν τη Βαβέλ μέσα τους και γύρω τους, για να μπορέσουν να την αντιμετωπίσουν και να τη διαχειριστούν, να συλλογιστούν ότι δεν έχουν τίποτα να χάσουν πέρα από τη καταστροφή τους.  Να αποπειραθούν εν τέλει, ταπεινά και δημιουργικά να συνθέσουν καταβάλλοντας και το ανάλογο τίμημα.  Να ομορφήνουν την πόλη.

ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ;

Η χώρα διέρχεται μια βαθύτατη κρίση, σαφώς τη μεγαλύτερη των τελευταίων 35 χρόνων μετά τη μεταπολίτευση του 1975.  Κι ακόμα δεν έχουμε φτάσει στον πάτο.

Όλες ανεξαίρετα οι υπάρχουσες πολιτικές δυνάμεις, χωρίς καμμιά διάθεση εξίσωσής τους, καθώς και των στελεχών τους, αδυνατούν να δώσουν διέξοδο.

Πρώτο, γιατί οι τωρινές συνθήκες είναι πιό δύσκολες από κάθε άλλη φορά.

Δεύτερο, γιατί οι όποιες πρωτοβουλίες και λύσεις απαιτούν νέες ιδέες και συνθέσεις, ανταποκρινόμενες σε καινούργια δεδομένα.

Τρίτο, γιατί τα κόμματα είναι δέσμια συλλογικών αυτοαναπαραγωγικών, μικροπολιτικών και μικροκομματικών στρατηγικών ή και προσωπικών στρατηγικών στελεχών τους.

Τέταρτο, γιατί είναι δέσμια φαντασιακών ιδεοληψιών.

Πέμπτο, γιατί τα περισσότερα στελέχη τους είναι, εδώ και πολλά χρόνια αποκομμένα από την πραγματική ζωή, δέσμια, ανεξάρτητα από τις προθέσεις τους, των παραμορφωτικών εσωκομματικών κατόπτρων.

Σε τέλμα δεν βρίσκονται μόνο οι πολιτικές δυνάμεις, αλλά στη συντριπτική τους πλειοψηφία και οι πολίτες, ανεξάρτητα από την κοινωνικοοικονομική τους θέση, το μορφωτικό τους επίπεδο και τις πεποιθήσεις τους.  Ζαλισμένοι κι αυτοί μπροστά στις καινούργιες συνθήκες ζωής, δίχως να ξέρουν πως να τις διαχειριστούν.  Επηρεασμένοι από μια κουλτούρα τυφλής δογματικής ιδιώτευσης, που κυριάρχησε τα τελευταία χρόνια, η οποία αντικατέστησε μια προηγούμενη περίοδο τυφλής δογματικής συλλογικότητας.  Εξαρτημένοι μέχρι τώρα, γιατί αυτό εκ των πραγμάτων αποδυναμώνεται, από τα κόμματα είτε λόγω οικονομικών συμφερόντων, είτε λόγω  οπαδικής στράτευσης.

Το ατομικό και συλλογικό κοινωνικό και πολιτικό αδιέξοδο βρίσκει «διέξοδο» επιτείνοντας το αδιέξοδο, σε μια παραζάλη ατομικότητας, δογματισμού και φανατισμού, εντάσεων και συγκρούσεων.  Έχουμε παράδοση ως λαός σε αυτό.  Παράδοση που έχει ενισχυθεί κατά κόρον από το διαίρει και βασίλευε ξένων μεγάλων δυνάμεων.  Παράδοση που διαιωνίζεται σήμερα από τα ΜΜΕ.  Ο κάθε ένας μας και η κάθε μία μας τα ξέρει όλα, όλοι οι άλλοι φταίνε εκτός από μας και είναι και ηλίθιοι.  Το «διαφωνώ» πριν καν ακούσεις τι λέει ο άλλος, έχει γίνει εθνικό μοτίβο. Η επιθυμία σύνθεσης είναι καθολικά απούσα, όπως και της πράξης.  Βαδίζουμε συλλογικά στον κατήφορο, αισθανόμενοι ατομικά δικαιωμένοι.

Μπορεί να δώσει μια κάποια έστω λύση, στο πανθομολογούμενα ζοφερό κοινωνικοπολιτικό σκηνικό, μια μονοκομματική κυβέρνηση της ΝΔ;  Του ΠΑΣΟΚ; Μια συνεργασία των δυο αυτών κομμάτων;  Μια κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ;  Μια κυβέρνηση κομματικής εθνικής ενότητας;  Μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας από εξωκομματικές προσωπικότητες;  Η αναμονή μιας αριστερής κυβέρνησης κάποτε στο μέλλον;

Είναι μάλλον περιττό, να ασχοληθεί κανείς με όλες ανεξαίρετα τις μονοκομματικές προτάσεις.  Καλά καλά και οι ίδιοι οι υποστηριχτές τους τις φοβούνται.

Για τις προτάσεις συνεργασίας: Πέρα από το γεγονός ότι όλες  απορρίπτονται από τους ενδεχόμενους συνεργάτες, είναι τόσο μεγάλη η απουσία ιδεών, προτάσεων, ειλικρινών συνεργατικών διαθέσεων και τόσο μεγάλη η παρουσία προσωπικών και μικροκομματικών στρατηγικών, που τις καθιστούν ατελέσφορες.  Πόσο μάλλον όταν δεν συνοδεύονται από κανέναν παλλαϊκό, δημιουργικό, ενωτικό, αναγεννητικό λόγο, ικανό να τους δώσει λαϊκό έρεισμα και στήριγμα, αλλά αναλίσκονται σε τεχνικές μικροπολιτικής διαχείρησης.

Μια καινούργια μεγάλη στροφή, απαιτεί μια καινούργια μεγάλη προσπάθεια.  Δεν μπορεί να γίνει εν κενώ, παραγράφοντας τις υπάρχουσες πολιτικές δυνάμεις.  Μα δεν μπορεί να ξεκινήσει από αυτές.

Κανένας «πραγματικός» μεσσίας, που έτσι κι αλλιώς δεν υπάρχει, και κανένας μεσσίας-μαϊμού, κι υπάρχουν πολλλοί, δεν πρόκειται να μας σώσει, αν δεν συμμετέχουμε μαζικά και δραστήρια οι πολίτες και οι πολίτισσες στα κοινά, στην πολιτική, με πνεύμα δικαιοσύνης, συνεργασίας, προσφοράς.  Καμμιά θεωρία, καμμιά ιδεολογία, κανένας άνθρωπος δεν κατέχει το αλάθητο, κανένας δεν είναι, επειδή το ισχυρίζεται, καλύτερος ή και χειρότερος από κανέναν άλλον.

Υπάρχουν στη χώρα πολλοί πολίτες, κάθε ηλικίας και κάθε επαγγέλματος, που δεν θέλουν να «τ’ αρπάξουν», να γίνουν χαλίφηδες στη θέση του χαλίφη.  Που δεν είναι ούτε θέλουν νάναι οπαδοί.  Που ανησυχούν και θα ήθελαν να ζούν μέσα σε ένα πιό αρμονικό, δημιουργικό, δίκαιο κοινωνικό περιβάλλον.  Που δεν έχουν εμφυλιοπολεμική διάθεση, δεν τα ρίχουν μόνο στους άλλους, συναισθάνονται και τη δική τους ευθύνη.  Αυτοί οι πολίτες αν και είναι πολλοί, εν δυνάμει ακόμα πιο πολλοί, έχουν δυσανάλογα μικρή δημόσια φωνή.  Δεν τους «παίζουν» ούτε τα ΜΜΕ ούτε τα κόμματα.  Και οι ίδιοι είναι ταλαντευόμενοι, επηρεάζονται από το γενικότερο δημόσιο κλίμα.  Κατακερματισμένοι, συγχυσμένοι, αμήχανοι, συχνά ιδιωτεύοντες αλλά  και οι ίδιοι ανταγωνιστικά δογματίζοντες.

Η ενωτική κοινωνική και πολιτική δραστηριοποίηση του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού τέτοιων πολιτών  και προ πάντων των δίκαια εξεγερμένων νέων, με δημιουργική, αφανάτιστη, συνεργατική διάθεση και αίσθηση συνευθύνης, είναι η μόνη ελπίδα για μια μεγάλη στροφή, που έχει ανάγκη η χώρα.

Στροφή επανίδρυσης του κράτους, πολιτισμικής και πολιτικής αναγέννησης της κοινωνίας.  Πώς αλλιώς;  Μακριά από ρεμούλες και λαμογιές.  Από εξουσιομανία και διάθεση αλληλοεξόντωσης.  Από ανούσιες κοκορομαχίες, κάθετες διαφωνίες και οριζόντιες απραξίες.  Από δημαγωγίες, αφορισμούς, προχειρότητες, επιρρίψεις των ευθυνών πάντα στους άλλους.

Την Ελλάδα, που φτιάχτηκε σ’ ένα μεγάλο βαθμό με το ζόρι κι ήταν πάντα επιτηρούμενη, που πολλές φορές μάταια εμφυλιοσπαράχθηκε, πρέπει να τη ξαναφτιάξουμε, να την αυτοθεσπίσουμε.

Πώς;  Αναδεικνύοντας εκείνα τα, εκ των ων ουκ άνευ, κοινά σημεία που μπορούν να ενώσουν, να εμπνεύσουν και να συνεγείρουν τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών.

Γύρω από τέτοια  σημεία-κοινούς στόχους, μπορεί και πρέπει να φτιαχτεί, δίχως αποκλεισμούς, η ευρύτερη δυνατή κοινωνική και πολιτική συσπείρωση, που θα επιδιώξει με δημοκρατικό και ειρηνικό τρόπο την επιβολή τους.  Αν κάποια από τις υπάρχουσες πολιτικές δυνάμεις ευαρεστηθεί να πάρει τη σχετική πρωτοβουλία μακάρι.  Όμως επειδή μέχρι στιγμής καμμιά δεν έχει δείξει την ανάλογη διάθεση, η πρωτοβουλία πρέπει να ξεκινήσει τώρα, δίχως αναβολή, από όσους πολίτες τη νοήσουν ως αναγκαία. Καλοδεχούμενος μετά, όποιος κι αν συμμετέχει.  Ισότιμα.  Η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι ένα ζητούμενο μόνο για τους άλλους αλλά όχι και για μας τους ίδιους.  Όλα, μα όλα, θα επανακαθοριστούν από την ισότιμη γνώμη, ύστερα από μια πλήρη και δημοκρατική ενημέρωση, των αυτοοργανωθέντων πολιτών-μελών της συσπείρωσης, παίρνοντας σοβαρά υπ’ όψη τη γνώμη του συνόλου της κοινωνίας.

Ανάλογα με την απήχηση της αρχικής πρωτοβουλίας των πολιτών θα καθοριστούν, δίχως προγενέστερους αποκλεισμούς ή σχεδιασμούς επί χάρτου, τα επόμενα πολιτικά βήματα.  Δεν γίνεται εδώ λόγος για ένα καινούργιο πολιτικό κόμμα κλασσικού τύπου. Αλλά για ένα καθολικό παλλαϊκό εθνεγερτικό αναγεννητικό και υπό διαμόρφωση κίνημα-απόπειρα.  Για μια, χάριν παραδείγματος, νέα Φιλική Εταιρεία, που βέβαια ούτε έτσι θα ονομάζεται, ούτε μυστική θάναι, ούτε μασονική, αλλά εφάμιλλη, σαν πρόθεση τουλάχιστον, ως νεο ιστορικό εγχείρημα. Κανείς δεν περισσεύει σε αυτή την προσπάθεια.  Αν η κάθε μια κι ο κάθε ένας από μας δεν λειτουργήσουμε ως ένα ταπεινό «ανθρωπάκι», που θέλει να συνεργαστεί με τ’ άλλα ταπεινά «ανθρωπάκια» στη βάση του αμοιβαίου συμφέροντος κι αλληλοσεβασμού, δίχως μικροεγωϊστικούς ανούσιους ανταγωνισμούς και ψευδαισθήσεις υπεροχής και παντογνωσίας, είναι μάλλον βέβαιο ότι θα πάμε από κοινού για φούντο.

Ως πρώτο βήμα της προαναφερόμενης πρωτοβουλίας προτείνεται η σύνταξη μιας διακήρυξης-δημόσιας έκκλησης που θα δοθεί ύστερα από σχετική συζήτηση κι επεξεργασία για μαζική προσυπογραφή.

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ-ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΚΛΗΣΗΣ

Οι πολίτες που υπογράφουμε την παρακάτω διακήρυξη διαπιστώνοντας όπως κι όλοι σχεδόν οι συμπολίτες μας:

Την πολύπλευρη κρίση που αντιμετωπίζει χρόνια τώρα η χώρα και η οποία  έχει ενταθεί επικίνδυνα το τελευταίο διάστημα.

Την αδυναμία προσανατολισμού και διεξόδου που αντιμετωπίζει στη μεγάλη του πλειοψηφία το πολιτικό σύστημα, εγκλωβισμένο σε μια στείρα αυτοαναπαραγωγική λογική.

Τη σύγχυση, την ιδιώτευση, αλλά και την αγωνία που διακατέχει τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών.

Τη δίκαιη αγανάκτηση της νέας γενιάς για την αφασία και υποκρισία που διατρέχει την κοινωνική και πολιτική μας ζωή.

Κάνουμε έκκληση, δίχως διακρίσεις, σε όλους τους συμπολίτες μας, των πολιτικών κομμάτων και των πολιτικών συμπεριλαμβανομένων, για τη συγκρότηση μιας πανελλήνιας συσπείρωσης για την επανασυγκρότηση κι αναγέννηση της χώρας,  με βάση τους παρακάτω στόχους και αρχές:

1.  ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Ουσιαστική κι όχι κατ’ όνομα.  Συντακτική Συνέλευση για τη ψήφιση νέου Συντάγματος, που θα διασφαλίζει την πραγματική λειτουργία της δημοκρατίας σύμφωνα με τις σύγχρονες ανάγκες και δυνατότητες.  Εκλογικός νόμος που να αποτρέπει κυβερνήσεις μειοψηφίας.  Συμμετοχή των πολιτών όχι μόνο κάθε τέσσερα χρόνια αλλά καθημερινά στη λήψη των αποφάσεων.  Πλαισίωση της εκτελεστικής εξουσίας από εκλεγμένους εκπροσώπους των αντίστοιχων κοινωνικών ομάδων κι από εκλεγμένους ή κληρωτούς ελεγκτικούς μηχανισμούς.  Εκλογή των διοκήσεων των δημοσίων ΜΜΕ.  Αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας της πληροφορικής για αμεσοδημοκρατικές μορφές διακυβέρνησης.  Ιδρυση Εθνκού Ινστιτούτου Δημοσκοπήσεων.  Διαχωρισμός νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας, κυβέρνησης και κράτους, κράτους και εκκλησίας.

2.  ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

Ισορροπία ανάμεσα σε όλους τους πολίτες και σε όλες τις τις κοινωνικές ομάδες πάνω στις αρχές της αμοιβαίας προσφοράς-οφέλους, της μείωσης των κοινωνικών ανισοτήτων, της εξασφάλισης για όλους τους πολίτες υγείας, ασφάλειας, παιδείας, εργασίας.  Ριζική σε όλα τα επίπεδα αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας.  Εξατομικευμένη κοινωνική φροντίδα για κάθε πολίτη.  Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να αντιμετωπισθεί και η τρέχουσα μεγάλη οικονομική κρίση, ο επιμερισμός των συνεπειών της και η έξοδος από αυτήν.  Πρωταρχική φροντίδα για την ποιότητα ζωής, τους νέους, την παιδεία και τον πολιτισμό.

3.  ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Προτεραιότητα στη διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος και στη θετική αναμόρφωση του οικιστικού περιβάλλοντος που να διασφαλίζει υγιεινές κι ευχάριστες συνθήκες ζωής στις παρούσες κι επερχόμενες γενιές καθώς και στους επισκέπτες της χώρας.  Απόρριψη της λογικής του γρήγορου κι εύκολου κέρδους σε βάρος της κοινής μας ζωής.

4.  ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

Χάραξη στρατηγικής για τη χώρα μέσα στο σύχγρονο διεθνές πλαίσιο.  Η αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας με μια σταθερή, άμεση και μακροχρόνια, προοπτική μπορεί να διασφαλίσει τις καλύτερες δυνατές συνθήκες ζωής για τους κατοίκους της και ταυτόγχρονα τη συμβολή τους στην παγκόσμια κοινότητα.  Οικουμενική παιδεία και πολιτισμός, φυσικό περιβάλλον, υγιεινή μεσογειακή διατροφή, τουρισμός, ναυτιλία, σημείο συνάντησης τριών ηπείρων, αυτά είναι τα βασικά μας πλεονεκτήματα πάνω στα οποία μπορούμε να στηρίξουμε την ευημερία μας και παράλληλα αυτόνομα και σε συνεργασία με όλους τους λαούς της γης να συμβάλουμε στην παγκόσμια πολιτική και πολιτισμική συνεννόηση.

Ο στόχος είναι μια Ελλάδα πρότυπο δημοκρατίας, οικολογικής συμπεριφοράς, κοινωνικής δικαιοσύνης κι αλληλεγγύης, με αμοιβαίο σεβασμό κι όχι αλληλοσπαραγμό των πολιτών της, εστία συνάντησης όλων των πολιτών της γης σε μια παγκόσμια απαίτηση για τη δημοκρατική, δίκαιη και οικολογική διαχείρηση της παγκοσμιοποίησης.

Πιστεύουμε ότι η χώρα πρέπει να πραγματοποιήσει, 180 χρόνια ύστερα από την ίδρυσή της, μια νέα μεγάλη ιστορική στροφή.  Αυτή δεν μπορεί να γίνει δίχως την αξιοποίηση και δραστηριοποίηση όλων, δίχως αποκλεισμούς, των δημουργικών της δυνάμεων,  χωρίς τη μέγιστη δυνατή συμμετοχή των πολιτών, χωρίς την έμπνευση, τις ιδέες και την ώθηση της νέας γενιάς.

Πρέπει να τολμήσουμε να βάλουμε τέρμα στην παράδοση ετεροκαθορισμού της Ελλάδας.  Στην ολιγαρχική και τυχάρπαστη διακυβέρνηση που κρατά την πλειοψηφία του λαού στην αμάθεια και στη γωνία.  Στις ληστρικές αρπαχτικές κι ασύδοτες διαθέσεις μιας μειοψηφίας επιτηδείων.  Να τολμήσουμε να αυτοθεσπιστούμε, να ανασυγκροτήσουμε και να αναγεννήσουμε τη χώρα, σύμφωνα με την ελεύθερα εκφρασμένη βούληση της μεγάλης πλειοψηφίας του ελληνικού λαού.  Τι κι αν γίναμε «Κωλοέλληνες».  Στο χέρι μας είναι να πάψουμε να είμαστε.  Αυτό είναι και το συμφέρον μας.  Για μας και τις γενιές που ακολουθούν.

Ενα τέτοιο στόχο δεν θα μπορέσουμε να τον πετύχουμε, αν δεν γίνουμε όλοι μας περισσότερο ταπεινοί και δημιουργικοί.  Κανένας μας δεν τα ξέρει όλα, κανένας μας δεν είναι σε τελευταία ανάλυση καλύτερος ή χειρότερος από τον άλλον.  Κανένας μας δεν θα κερδίσει ξεγελώντας ο ένας τον άλλον ή ρίχνοντας την ευθύνη στον άλλον.  Θα κερδίσουμε όλοι μαζί, πορευόμενοι με διάθεση προσφοράς, εντιμότητας, συνεργασίας, διαλόγου, μελέτης, προγραμματισμού.

Καλούμε όλους τους συμπολίτες μας, χωρίς καμμιά απολύτως διάκριση ή αποκλεισμό,  εφ’ όσον συμφωνούν με τους παραπάνω στόχους κι αρχές να προσυπογράψουν αυτήν την Διακήρυξη-Δημόσια Έκκληση.  Καλούμε επίσης όλα τα πολιτικά κόμματα, τους πολιτικούς, τις συλλογικές οργανώσεις πολιτών, να πάρουν θέση για την πρότασή μας.

Ανάλογα με το πλήθος όσων θα συμφωνήσουν σε αυτήν την πρωτοβουλία, θα χαραχθούν και τα επόμενα βήματα της με την ισότιμη ατομική συμμετοχή του κάθε ενός προσυπογράφοντος.

————————————–

ΥΓ (1). Το παρόν προσχέδιο πριν δοθεί στη δημοσιότητα για μαζική συλλογή υπογραφών, αποτελεί στο σύνολό του αντικείμενο διαλόγου κι επεξεργασίας για κάθε ενδιαφερόμενο.

ΥΓ (2). Ορισμένες, πάντα υπό συζήτηση, άλλες σκέψεις:

Α. Μια ιδέα είναι να ονομαστεί η συσπείρωση αυτή «ΣΥΜΠΟΛΙΤΕΙΑ», εκφράζοντας το πρωταρχικό μήνυμα της συμμετοχής κι αυτενέργειας των πολιτών.

Β. Η μαζική συλλογή υπογραφών μπορεί να γίνει με όλους τους δυνατούς τρόπους.  Αρχικά μεταξύ γνωστών σε μια κλίμακα εκατοντάδων.  Στη συνέχεια με πληρωμένη ή μη καταχώρηση στον τύπο. Μέσω ραδιοφώνων, διαδίκτυου, επιστολών, ακόμα και με αφίσσες ή μοίρασμα προκηρύξεων κ.ο.κ.

Γ. Ανάλογα με το πλήθος των υπογραφών μπορεί στη συνέχεια, να ακολουθήσει κατ’ ελάχιστον ένας όμιλος πολιτών και κατά μέγιστον η πρωτοβουλιακή αυτοργάνωση πολιτών-μελών της «ΣΥΜΠΟΛΙΤΕΙΑΣ» ή όπως αλλιώς ονομαστεί, κατά χώρους δουλειάς, σπουδών, κατοικίας κ.λ.π. Με ανάδειξη αντιπροσώπων από τις οργανώσεις μπορεί να διεξαχθεί ένα ιδρυτικό συνέδριο.

Δ. Οποιαδήποτε θεματική εξειδίκευση θέσεων ίσως θα ήταν καλύτερα, να διεξαχθεί μέσω καλά προετοιμασμένων θεματικών συνεδρίων, με τη συμμετοχή κι όσων εκτός της πρωτοβουλίας ειδικών και μη το επιθυμούν.

Ε. Σε περίπτωση που το εγχείρημα έχει μεγάλη απήχηση, με ή χωρίς συμμετοχή κομμάτων κι οργανώσεων, μπορεί να εξετασθεί και η συμμετοχή σε εκλογές, πάντα με την πλατφόρμα της δημοκρατικής συνεργασίας περισσότερων δυνάμεων.  Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο οι υποψηφιότητες θα αναδειχθούν από τη βάση, από τα μέλη της κίνησης.  Η βασική ιδέα είναι, πως σε κάθε περίπτωση η κίνηση δεν αποτελείται από άθροισμα οργανώσεων αλλά από ισότιμη ένωση ατόμων-πολιτών.

Ζ. Οι κεντρικές ιδέες για το όλο παραπάνω εγχείρημα είναι:

Η ανάγκη ενός νέου πολιτικού μορφώματος που θα υπερβαίνει τους υπάρχοντες πολιτικούς σχηματισμούς, δίχως να τους αποκλείει.  Η διατύπωση λίγων ελάχιστων κοινών σημείων για την επίτευξη της μέγιστης δυνατής ενότητας για την αναγέννηση της χώρας στα πλαίσια ενός μεγάλου, κατά πρόθεση, και πρωτόγνωρου ιστορικού εγχειρήματος, σύμφωνα με τις σημερινές πραγματικές συνθήκες της εγχώριας και παγκόσμιας ζωής.  Αυτό είναι το μείζον.  Τα κοινά σημεία, το ύφος και το στυλ του προς υπογραφήν κειμένου και η μεθόδευση, αν υπάρχει η αφετηρία μπορούν να βρεθούν.

Η. Παράλληλα με την πολιτική αυτή πρωτοβουλία πρέπει να μεθοδευτεί και να εξελιχθεί μια παρέμβαση στο χώρο των ΜΜΕ.  Μέσω της συγκρότησης μιας πολυμετοχικής εταιρείας πολιτών, που θα δράσει ανάλογα με τις δυνάμεις, ανθρώπινες και οικονομικές, που θα συγκεντρωθούν και η οποία μπορεί να συμπεριλάβει και ήδη υπάρχοντα ΜΜΕ έντυπα και ηλεκτρονικά.

Θ.  Μια μεγαλύτερη εξειδίκευση κι αναφορά σχετικά με τα θέματα: Εθνική Στρατηγική και ΜΜΕ, μπορεί κανείς να βρεί αντίστοιχα στα κείμενα «Μια ιδέα για την Ελλάδα» και «Μια δημόσια πρόταση για την επικοινωνία κι ενημέρωση», που είναι ανηρτημένα στο μπλογκ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΕΝΑ ΚΑΘΕΝΑ http://kanenaskathenas.wordpress.com.

ΠΟΛΛΟΥΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΥΣ

Δημήτρης Κουμάνταρος

Όταν: Η επιδίωξη της ατομικής ευημερίας διαχωρίζεται τόσο στυγνά και ηλίθια από την συλλογική ευημερία.

Ο ένας, πολίτης και πολιτικός, κατηγορεί τον άλλον με στεντόρεια ανούσια κοκορομαχία πως αυτός και μόνο φταίει, δίχως κανείς να αναλαμβάνει τη δική του ατομική ευθύνη.

Τότε: Όλα γίνονται μπάχαλο. Τα δάση καίγονται.  Τα λαμόγια ξεσαλώνουν.  Οι δημαγωγοί παραληρούν.  Όλοι ανεξαίρετα οι τομείς της κοινής δημόσιας ζωής αφήνονται στο έλεος της τύχης και υποβαθμίζονται.

Κι έρχεται ο πυροβολισμός, ο θάνατος.  Ακραία έκφραση και φυσική συνέπεια μιας  κοινωνίας «πυροβολημένων».

Πολλαπλά πυροβολημένα και τα παιδιά εδώ και καιρό, ξεσπούν, τα σπάνε.  Τα παιδιά έχουν ανάγκη από στοργή, έχουν ανάγκη από φροντίδα.

Δίχως την αυτοαναίρεση όλων μας, αν δεν γίνουμε λιγότερο ιδιώτες, αλλαζόνες, ξερόλες, ανταγωνιστές, το δράμα θα επανέλθει και θα κορυφωθεί.  Νέοι επικίνδυνοι «σωτήρες» καιροφυλακτούν, νέες καταστροφές θα επέλθουν.

Μόνη λύση: Η άμεση μαζική συλλογική πολιτική παρέμβαση των λιγότερο ιδιοτελών, αδογμάτιστων, δημιουργικών πολιτών.  Οι υπάρχουσες πολιτικές δυνάμεις έχουν  αποδείξει λίγο ως πολύ όλες την ιδιοτελή αφασία τους.  Μπορεί κάποιες από αυτές να ακολουθήσουν, να συμμετέχουν, μα είναι ανίκανες να ηγηθούν.  Όλα είναι ανάγκη να τα αλλάξουμε.  Και πριν από όλα  την ψευδαίσθηση πως τα ξέρουμε όλα.  Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία.  Αρετή, τόλμη, όχι ως σχήματα λόγου, αλλά ως επίπονη κι επίμονη, σεμνή, αυτοθυσιαστική πράξη.

Γνωστή από παλιά η ένσταση:  «Μα αυτά δεν γίνονται» ή «Ποιός θα τα κάνει;».

Με αυτή τη νοοτροπία είναι παραπάνω από βέβαιο ότι θα γίνει το «Έλα να δείς».

Κάθε πολίτης ας αναμετρηθεί με τη συνείδησή του και την επιθυμία του.

ΥΓ:  Μου ζητήθηκε από φίλη δημοσιογράφο ένα σύντομο σχόλιο σχετικά με τη σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα για λογαριασμό της κυπριακής εφημερίδας “ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ”.  Έγραψα αυτό το μικρό κείμενο.  Γνωρίζοντας ότι δεν απαντά σε αρκετές πλευρές του θέματος κι ότι είναι πολύ γενικό κι αφηρημένο, ως προς την κεντρική πολιτική πρόταση που διατυπώνει, αποφάσισα παρ’ όλα αυτά να το αναρτήσω στο μπλογκ.  Θα υπάρξει, όσο πιο συντομότερα γίνεται, συνέχεια.  Όποια, -ος, επιθυμεί, μπορεί να δει  μια ήδη προϋπάρχουσα αναλυτικότερη πολιτική προσέγγιση στο άρθρο με τίτλο “Θα μου άρεσε” του μπλογκ.

ΥΓ(2): Το κείμενο το δημοσίευσε και η “Ελευθεροτυπία”  στις 11.12.2008

Το κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε ακριβώς πριν ένα χρόνο.

Όλα όσα μεσολάβησαν, η παγκόσμια οικονομική κρίση που προκλήθηκε από την ασυδοσία και την αλλαζονεία των κερδοσκόπων κι από την απουσία δημοκρατικής συλλογικής λειτουργίας των περισσοτέρων σύγχρονων κοινωνιών, καθώς και η επιδείνωση των φαινομένων σήψης της ελληνικής κοινωνίας, επιβεβαιώνουν τις διαπιστώσεις του κειμένου.  Επί της ουσίας δεν θα άλλαζα ούτε μια γραμμή.  Γι αυτό και επαναφέρεται σε πρώτο πλάνο η ανάρτησή του για λίγες μέρες με αφορμή την επέτειο.

ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ

Τι σχέση έχουν μεταξύ τους;

Το Βατοπέδιο, η ορθο-δοξία, η μισαλλοδοξία, ο μοναχισμός, ο πλουτισμός, ο προσκυνητισμός.  

Ο ζάπλουτος γάμος στη Θεσσαλονίκη, του και νυν αντιπροέδρου του ποδοσφαιρικού «ΗΡΑΚΛΗ», μεγαλοδημοσιογράφου «υπερασπιστή του λαού», που ερχόταν πρώτος στην τηλεθέαση. 

Ο ζάπλουτος γάμος του αυτοαποκαλούμενου σοσιαλιστή, υπαπιστή πρώην πρωθυπουργού, στο Παρίσι. 

Η παρουσίαση του γάμου μεγαλοδικηγόρου με μανεκέν και στη συνέχεια της αντιδικίας μεταξύ τους, από υποτιθέμενα έγκαιρα κι έγκυρα δελτία ειδήσεων της τηλεόρασης. 

Η ανάδειξη της ιδεολογίας της «Μαύρης Τρύπας» από τις πιο προβεβλημένες στήλες, της υποτιθέμενης πιο προοδευτικής εφημερίδας μεγάλης κυκλοφορίας. 

Ο πάλαι ποτέ διορισμός, από «σοσιαλιστική» κυβέρνηση, διευθυντή της μεγαλύτερης σε κυκλοφορία Κυριακάτικης εφημερίδας σε διοικητή του Αγίου Όρους. 

Ο έλεγχος της ροής της πληροφόρησης από 10 συγκεκριμμένα άτομα-ιδιοκτήτες ΜΜΕ με συγκεκριμμένη ιδιοσυγκρασία και συγκεκριμμένες δραστηριότητες. 

Η ανάδειξη δίπλα σε όλους ανεξαίρετα τους πρώην πρωθυπουργούς ατόμων «που δεν τους ήξερε ούτε ο θυρωρός τους» σε κορυφαίους συμβούλους. 

Ο πάλαι ποτέ γραμματέας σοσιαλιστικού κόμματος που περνούσε τον καιρό του παίζοντας συναλλαγές δισεκατομμυρίων στο χρηματιστήριο. 

Ο υπουργός που φοροδιεύφεγε μέσω εταιριών στο εξωτερικό, ο υπουργός του ΙΚΑ που δεν πλήρωνε εισφορές στο ΙΚΑ, ο υπουργός Πολεοδομίας που δεν τηρούσε τους κανόνες της πολεοδομίας. 

Ο καναλάρχης εκπρόσωπος της Ελλάδας στη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή που καταδικάστηκε για βαρβάτες πολεοδομικές παραβάσεις, δίχως ποτέ να εφαρμοσθεί η καταδίκη του. 

Ο διευθυντής της Siemens στην Ελλάδα που αποδεδειγμένα λάδωνε, αλλά μέχρι τώρα δεν ανακρίθηκε, το ομολογημένο λάδωμα από την ίδια εταιρεία κομμάτων που, συναινετικά, ξεχάστηκε, καθώς και το ποιός συνεργαζόταν με την Siemens για χρόνια στην Ελλάδα και τυγχάνει να ήταν πρώην πράκτορας μυστικών υπηρεσιών πρώην χώρας του ανατολικού μπλοκ και νυν να έχει έδρα στο όνομα του πάλαι ποτέ κομμουνιστή πατρός του στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ των ΗΠΑ. 

Τα ντολμαδάκια στη Κρήτη του πατρός Μπους που πριν γίνει πρόεδρος ήταν κι επικεφαλής της CIA.

O νυν κληρονομικός, ελέω ονόματος, πρόεδρος σοσιαλιστικού κόμματος που κυβέρνησε την Ελλάδα 20 χρόνια και στο πρόσφατο συνέδριό του κόμματος, όπως κι ο προκάτοχός του πρόεδρος, δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να πεί ούτε μια λέξη για τη διαφθορά. 

Ο νυν, ελέω ονόματος κληρονομικός, πρωθυπουργός που είχε ως κεντρικό συμβουλό του επί του πολιτισμού, στην υποτιθέμενη κοιτίδα, τον κ. Ζαχόπουλο, που με τη σειρά του είχε ως κολλητό του φίλο τον καλλιτέχνη-σκηνοθέτη της ταινίας «Η γκομενάρα από το Μέτσοβο», ο οποίος εξακολουθεί να αποτελεί μέλος κρατικών κριτικών επιτροπών. 

Παλιοί και νεόκοποι ηγέτες του σοσιαλισμού, του φιλελευθερισμού, που εξακολουθούν να μιλούν με θρησκευτική προσήλωση στον –ισμό τους, αποφεύγοντας να προσδιορίσουν το συγκεκριμμένο περιεχόμενό τους, του παρελθόντος και του παρόντος, κι επίσης δεν κάνουν καμμιά ουσιώδη αναφορά σε άλλες σημαντικές παραμέτρους της κοινής πολιτικής μας ζωής. 

Παλιοί και νεόκοποι επαναστάτες, μεταρρυθμιστές, λυτρωτές, εξυγιαντές, βουτηγμένοι όλοι μας λίγο ως πολύ, στην έπαρση, στην αλαζονεία, στη μισαλλοδοξία, που τσακωνόμασταν και τσακωνόμαστε για το φάρμακο, ενώ ο άρρωστος ψυχοραγεί στα χέρια μας.  

Όλοι αυτοί, εμείς, που λέγαμε και λέμε, πως τίποτα δεν μπορεί να γίνει, τι να κάνεις, αφού φταίει το κακό μας ριζικό ή κάποιοι άλλοι, συμμετέχοντας κι απολαμβάνοντας(;) τη σαπίλα και τη φθορά. 

Κάπου μέσα στη δεκαετία του 1980 ο τότε Γερμανός Πρόεδρος Ρίχαρντ Βάϊτσέκερ είχε πεί: « Στη Γερμανία ο φασισμός κέρδισε όχι επειδή υπήρχαν πολλοί φασίστες, αλλά επειδή δεν υπήρχαν πολλοί δημοκράτες».

Το περασμένο Σαββατοκύριακο 20-21.9.2008 δημοσιεύθηκαν τέσσερεις εκλογικές δημοσκοπήσεις.  Της MRB για τον «Ελεύθερο Τύπο», της RASS για το «Παρόν», της ALCO για το «Πρώτο Θέμα» και της OPINION για το «Βήμα».

Θεωρώ ότι συχνά οι δημοσκοπήσεις είναι  πολιτικά κατευθυνόμενες και δεν γίνονται με αξιόπιστο επιστημονικά τρόπο.  Θα προτιμούσα να υπάρχει ένα Δημόσιο Ινστιτούτο Δημοσκοπήσεων που να ελέγχεται από τους αρμόδιους επιστημονικούς συλλογικούς φορείς.

Παρ’ όλα αυτά επειδή όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει και φωτιά κι επειδή οι τέσσερεις αυτές δημοσκοπήσεις μπορεί εν μέρει να εμπεριέχουν αντικρουόμενες σκοπιμότητες, έκανα τους ακόλουθους υπολογισμούς:

• Ο μέσος όρος των δημοσκοπήσεων αυτών σε ότι αφορά την πρόθεση ψήφου για τα δύο κόμματα που κυβέρνησαν την Ελλάδα τα τελευταία 34 χρόνια, της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, είναι 56,6%.
• Αρκετοί ψηφίζουν με μαύρη καρδιά τα δύο αυτά κόμματα, γιατί δεν βλέπουν κάποια άλλη ρεαλιστική εκδοχή διακυβέρνησης της χώρας.
• Ο μέσος όρος του αυθαίρετου(;) αθροίσματος του ΣΥΡΙΖΑ, των Οικολόγων, των μικρότερων κομμάτων, των λευκών, των άκυρων, των αναποφάσιστων φτάνει στο 30,3%.
• Παρέλειψα τις πιο «μπετοναρισμένες» ψήφους προς το ΚΚΕ και το ΛΑΟΣ, παρ’ ότι και αυτό είναι σχετικό.

Το ερωτημά μου είναι «απλό» και «περίπλοκο;»:  Είναι αδύνατη, τώρα όχι αύριο, η εκπόνηση και συγκρότηση μιας αξιόπιστης, ρεαλιστικής, κοινωνικά δίκαιης και δημιουργικής, προοδευτικής εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης της χώρας;  Αναγέννησής της;
Που να αντιπαρέρχεται την πολυδοκιμασμένη και έωλη διακυβέρνηση της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ και της πλειοψηφίας των ηγετικών στελεχών τους.  Που να εμπνεύσει και να δώσει ελπίδα στον ελληνικό λαό.
Που να μην την μεταθέτει για το αόριστο μέλλον, όπως λέει μέχρι στιγμής τουλάχιστον ο ΣΥΡΙΖΑ (Μ.Ο.10,2%), προσδοκώντας σε μια αλλαγή συσχετισμού δυνάμεων που θα οδηγήσει με τη σειρά της σε μια θολή αριστερή διακυβέρνηση.

Αντέχει άλλο η κοινωνία, η χώρα, τέτοια σήψη, τέτοια φθορά, τόση αδικία, τόσο ψέμμα και τόση υποκρισία;  Τόση εθελοτυφλία;

Αριστερή, προοδευτική, δημοκρατική, δημιουργική ή όπως θέλετε πείτε την, πολιτική δεν είναι αυτή, που φροντίζει πριν από όλα να δικαιώσει και να αναπαράξει τον εαυτό της.  Αλλά αυτή που μοχθεί στη πράξη για να υπηρετήσει τα συμφέροντα της πλειοψηφίας των πολιτών.  Αδιαφορώντας για τις ταμπέλες που για αρκετούς κι όχι εντελώς αδικαιολόγητα είναι επίφοβες.

Θα μου άρεσε η συγκρότηση στην Ελλάδα μιας κίνησης πολιτών που θα λεγόταν, ας πούμε, Συμπολιτεία ή όπως αλλιώς.

Κοινός τόπος των πολιτών που θα συγκροτούσαν την κίνηση θα ήταν οι πεποιθήσεις:
Πως είναι ίδιοι και διαφορετικοί, ούτε καλύτεροι ούτε χειρότεροι, με όλους τους συμπολίτες τους σε όλη τη χώρα και σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης.

Πως κανείς παρά τις επι μέρους γνώσεις κι εμπειρίες του δεν κατέχει σε αυτόν τον κόσμο την απόλυτη αλήθεια.
Πως τους ανθρώπους τους συμφέρει να αναζητούν τη χρυσή τομή ανάμεσα στην ατομική ελευθερία και πρωτοβουλία και τη συλλογική οργάνωση και μέριμνα.

Πως η αρχή της δημιουργικότητας και της προσφοράς, ο καθένας ανάλογα με τις δεξιότητές του, εξασφαλίζει καλύτερες συνθήκες διαβίωσης από την αρχή ο κλέψας του κλέψαντος.

Η κίνηση δίχως να παραβλέπει τις ιστορικές εμπειρίες και την αντανάκλασή τους στο παρόν, αναγνωρίζοντας την πανανθρώπινη έκφραση της μονομέρειας, δεν θα έθετε κανέναν εκ τών προτέρων φυλετικό, φιλοσοφικό, θρησκευτικό, πολιτικό διαχωρισμό.  Παράλληλα με αυτόν τον τρόπο θα υποδήλωνε την ανάγκη μιας νέας αφετηρίας για τη χώρα.

Πρώτος στόχος της κίνησης θα ήταν η ανοιχτή δημόσια απεύθυνση σε όλους ανεξαίρετα τους πολίτες, των πολιτικών και των κομμάτων τους συμπεριλαμβανομένων, για τη συγκρότηση, τώρα δίχως καμμία καθυστέρηση, μιας πανελλήνιας συσπείρωσης  για την αναγέννηση της ελληνικής κοινωνίας.

Άξονες μιας τέτοιας συσπείρωσης θα μπορούσαν να είναι:

• Η σταδιακή μετατροπή της Ελλάδας σε μια πρότυπη δημοκρατική, κοινωνικά δίκαιη και οικολογική χώρα, σε εστία συνάντησης του παγκόσμιου πολιτισμού για μια δημοκρατική δίκαιη και οικολογική διαχείρηση της παγκοσμιοποίησης με σεβασμό στις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε έθνους.
• Η διεκδίκηση μαζί με άλλους λαούς και χώρες της δημοκρατικής εκλογής του ΟΗΕ, άλλων παγκόσμιων οργανισμών και της διοίκησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Η μελέτη για την ανάπτυξη πηγών ενέργειας ταιριαστών στο περιβάλλον και στις ιδιαίτερες δυνατότητες της χώρας.
• Η διαφύλαξη κι ανάπλαση του φυσικού και οικιστικού περιβάλλοντος για να γίνει αυτό πιο όμορφο και πιο φιλόξενο για τους μόνιμους κατοίκους και τους επισκέπτες του.
• Η ανάπυξη του πρωτογενούς τομέα της γεωργίας, κτηνοτροφίας και αλιείας και της δευτερογενούς μεταποίησης των σχετικών προϊόντων σύμφωνα με τις σύγχρονες ανάγκες της υγιεινής διατροφής.
• Η επιδίωξη σε συνενόηση με τη γειτονική Τουρκία και το λαό της και με ταυτόχρονη διεκδίκηση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για δραστική αμοιβαία μείωση των δυσβάστακτων και για τις δύο χώρες στρατιωτικών δαπανών.
• Η διασφάλιση ελάχιστων ικανοποητικών συνθηκών διαβίωσης, υγείας, παιδείας, για όλους ανεξαίρετα τους κατοίκους.
• Η ανάπτυξη ενός συστήματος εξατομικευμένης φροντίδας για κάθε πολίτη σύμφωνα με τις ατομικές του ανάγκες.
• Η χρηματοδότηση της παιδείας και της έρευνας τουλάχιστο στα επίπεδα του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Η εκπόνηση μιας ριζικής εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης αντίστοιχης των σημερινών παιδαγωγικών αναγκών.
• Ο διαχωρισμός κράτους και εκκλησίας.
• Η καθιέρωση ενός δίκαιου φορολογικού συστήματος που θα αμβλύνει και δεν θα επιτείνει τις κοινωνικές ανισότητες.
• Η θέσπιση πλήρους ελέγχου στη διαχείρηση του δημοσίου χρήματος και στη ποιότητα των παρεχόμενων προϊόντων κι υπηρεσιών τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα και εξοντωτικών και διαπομπευτικών ποινών για τους απατεώνες και καταχραστές.
• Η μελέτη για τη καθιέρωση ενός νέου δημοκρατικού τρόπου εκλογής των αντιπροσώπων του λαού που θα αποθαρρύνει τη διαπλοκή, το ρουσφέτι, την αδιαφάνεια και θα αποτρέπει τη διακυβέρνηση της χώρας από κυβερνήσεις μειοψηφίας.
• Η αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας τόσο για την ενημέρωση των πολιτών όσο και για την άμεση και δημοκρατική λήψη των αποφάσεων.
• Η συγκρότηση εκλεκτορικών σωμάτων για την επιλογή των διοικήσεων όλων των δημόσιων υπηρεσιών, με πρώτη εφαρμογή στην ΕΡΤ και με στόχο την αποκοπή του ομφάλιου λώρου μεταξύ κυβερνήσεων-κομμάτων και κράτους.

Όλοι αυτοί ή όποιοι άλλοι άξονες εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σχέδιο αυτοθέσπισης της κοινωνίας σύμφωνα με τις τωρινές της ανάγκες, επανασυγκρότησης κι αναγέννησης της Ελλάδας.  Μπορούν να διευκρινιστούν, να συγκεκριμμενοποιηθούν, να τροποποιηθούν, να αλλάξουν, στα πλαίσια ενός ευρύτατου διαλόγου μέσα στην ελληνική κοινωνία.

Το ζητούμενο είναι η κοινωνία μας να ξεκολλήσει από το τέλμα.  Από τη θεοποίηση του ατομικού κέρδους.  Από την αυτοαναπαραγωγική διασπαστική κι ανούσια πολιτικολογία.  Από τον ατομισμό, την αλληλοϋπονόμευση, τη μετάθεση των ευθυνών μας στους άλλους, την δημαγωγία, τον φανατισμό, την προχειρότητα,  την κομπίνα, την ασυδοσία, την αναξιοκρατία.  Να αναπτύξει τη συλλογικότητα, την αλληλεγγύη, τον αλληλοσεβασμό, την ανοχή, τη δημιουργικότητα, την αμοιβαία προσφορά, τον διάλογο, την μελέτη, τον προγραμματισμό.

Σε αυτή τη συσπείρωση μπορούν να συμμετέχουν όσοι πολίτες, πολιτικοί, κόμματα το επιθυμούν με ίσα μεταξύ τους δικαιώματα.  Η συσπείρωση αυτή, εφ όσον υπάρξει η αναγκαία κρίσιμη μάζα, μπορεί να συμμετέχει στις επόμενες εκλογές, όποτε κι αν γίνουν αυτές, εμμένοντας πάντα στην  ανάγκη μετεκλογικής διακυβέρνησης πάνω σε ένα  μίνιμουμ ενωτικό πρόγραμμα εξυγίανσης κι ανόρθωσης της χώρας.

Η αρχική κίνηση πολιτών που θα προτείνει και θα διεκδικήσει αυτήν την ευρύτερη δυνατή συσπείρωση, θα πρέπει να αναπτύξει παράλληλα κι ανάλογα με τις δυνάμεις της  το ευρύτερο δυνατό δίκτυο ενημέρωσης κι επικοινωνίας  για τη διεξαγωγή ενός απόντος σήμερα δημιουργικού διαλόγου μέσα στην ελληνική κοινωνία.

Απέναντι σε όλα όσα ή παρμεφερή εκτέθηκαν προηγούμενα  υπάρχει και μια εναλλακτική λύση:  Να περιμένουμε μεμψιμοιρόντας και ρίχνοντας ο ένας την ευθύνη στον άλλον.  Να περιμένουμε να γίνουν οι εκλογές, να ξαναγίνουν οι εκλογές, να δυναμώσει το ένα κόμμα, να αποδυναμωθεί το άλλο κόμμα.  Να συζητάμε για το αν το κενό είναι άσπρο ή μαύρο και για το αν θα βγούμε από το τέλμα με πράσινα, μπλέ ή  κόκκινα άλογα.

Η επιλογή είναι ως συνήθως ατομική.

Λέμε ότι κάτι είναι σε κρίση, όταν κρίνουμε πως κάτι δεν πάει καλά και μας προκαλεί ανησυχία.

Επειδή η ανθρώπινη ζωή είναι πάντα, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, ατελής κι επειδή η διαπίστωση της κρίσης είναι συνυφασμένη με την ανθρώπινη κριτική-διανοητική ικανότητα, πάντα θα υπάρχει κάποιου είδους κρίση.

Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν στιγμές, που η κρίση αυτή διαπιστώνεται με πιό έντονο κι επιτακτικό τρόπο από ότι άλλες φορές.

Σήμερα η κρίση της ελληνικής κοινωνίας και του ελληνικού πολιτικού συστήματος είναι πανθομολογούμενη.  Όλοι ή τουλάχιστον οι περισσότεροι κρίνουν, πως κάτι δεν πάει καλά.

Δεν συμφωνούν όλοι στο τι δεν πάει καλά, στα αίτια της κρίσης.  Σημειωτέον ότι για να βγείς από μια κρίση πρέπει να εντοπίσεις ορθά τα αίτιά της και να τα εξουδετερώσεις.

Άλλοι λοιπόν λένε, πως το αίτιο είναι η πολύχρονη προηγούμενη διακυβέρνηση από το ΠΑΣΟΚ.
Άλλοι η σημερινή διακυβέρνηση από τη Ν.Δ.
Άλλοι η κυριαρχία του δικομματικού συστήματος.
Άλλοι η πολιτική του νεοφιλελευθερισμού.
Άλλοι η ύπαρξη του καπιταλιστικού συστήματος.
Άλλοι οι εγγενείς αδυναμίες της νεοελληνικής κοινωνίας και του νεοελληνικού κράτους από τη στιγμή της συγκρότησής τους.

Είναι στην ίδια κρίση με την ελληνική κοινωνία και το ελληνικό πολιτικό σύστημα, άλλες χώρες που κυβερνώνται με κυβερνήσεις ίδιου ιδεολογικοπολιτικού προσανατολισμού, με την ίδια γενική πολιτική, με το ίδιο σύστημα;

Έχουν τις ίδιες επιδόσεις στην παιδεία, στη διαφθορά, στην ακρίβεια, στην ψαλίδα των αμοιβών,  στη δικαιοσύνη, στην προστασία του περιβάλλοντος, στην αυθαίρετη δόμηση, στη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών, στην απουσία εθνικής στρατηγικής κ.ο.κ.;

Έχουν τις ίδιες επιδόσεις στην άγονη κοκορομαχία, στο φανατισμό, στην προχειρότητα, στο αλώνισμα λαμόγιων και πρακτόρων, στην αυθαιρεσία, στη συγκάλυψη, στην έλλειψη αλληλοσεβασμού των πολιτών, στην αίσθηση συμμετοχής και συνευθύνης τους στη διαχείρηση των κοινών κ.ο.κ.;

Δεν είμαι οπαδός της Ν.Δ., του ΠΑΣΟΚ, του δικομματικού συστήματος, του νεοφιλελευθερισμού, του καπιταλιστικού συστήματος.  Ούτε οπαδός της θεωρίας να ακολουθήσει η Ελλάδα σχηματικά, δηλαδή τεμπέλικα και δίχως αυτοθέσπιση, πρότυπα λειτουργίας άλλων χωρών με διαφορετικές ιδιαιτερότητες κι άλλες ιστορικές διαδρομές.  Εξ’ άλλου κι αυτά τα πρότυπα βρίσκονται με άλλους ή παρεμφερείς τρόπους και σε διαφορετικό βαθμό σε κρίση, όπως κι ολόκληρος ο παγκόσμιος ανθρώπινος πολιτισμός.  Μα δεν είμαι κι οπαδός της υποκρισίας, της ανειλικρίνειας, της εθελοτυφλίας, του αναθέματος, του βολέματος.

Για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολύ.  Έχουμε άλλη επιλογή;
Θέλει, μεταξύ άλλων:
Ειλικρίνεια κι όχι κομματική και σε τελευταία ανάλυση στενόμυαλη υπαρξιακή σκοπιμότητα.
Συγκεκριμμένη ανάλυση της συγκεκριμμένης κατάστασης.
Συνευθύνη, συμμετοχή των πάντων.
Διάλογο, μελέτη, προγραμματισμό, μετριοφροσύνη.
Αξιοποίηση όλου του διαθέσιμου δημιουργικού δυναμικού της κοινωνίας.
Μεταβολή προς μια συλλογική, συμμετοχική, αντιδογματική κατεύθυνση της νοοτροπίας όλων μας.
Μεταρρύθμιση, αναγέννηση, επανίδρυση της χώρας σε όλους τους τομείς και δημιουργικό προσανατολισμό της μέσα στο σύγχρονο διεθνές πλαίσιο.

Ας μη μεταθέσουμε άλλο το κόστος και τη δυσκολία της συνευθύνης, της πράξης, στο μονομερή λεκτικό καταμερισμό της υπαιτιότητας.  Η μονομέρεια είναι λυτρωτική, πρόσκαιρα, μόνο για αυτόν που τη φαντάζεται.

Ιδού λοιπόν η Ελλάδα, ιδού ο κόσμος, ιδού και το πήδημα.  Ή το ξόρκισμα.

Το θεμελιακό ερώτημα είναι ποιός ή ποιοί θα κυβερνήσουν τον τόπο ή πως αυτός θα κυβερνηθεί; Πως θα ξεβρωμίσει, πως θα ξεβαλτώσει; Με ποιές αξίες και αρχές, ποιούς κανόνες, ποιό πρόγραμμα, ποιές διαδικασίες;

Η εμπειρία έχει δείξει και στην Ελλάδα και αλλού, ότι παρόλο που δεν είναι αδιάφορο το ερώτημα του ποιός κυβερνά, είναι ακόμα πιό κρίσιμο το ερώτημα πως κυβερνά. Με πρώτη προτεραιότητα την εξυπηρέτηση της κοινωνίας ή την αναπαραγωγή της εξουσίας του κόμματος ή μιάς ηγετικής του ομάδας; Με συμμετοχή ή όχι των πολιτών; Με ή δίχως αξιοκρατία; Αναλαμβάνοντας τις ευθύνες ή ρίχνοντάς τες πάντα στους άλλους; Κοντοπρόθεσμα, τυχάρπαστα, καιροσκοπικά ή μακροπρόθεσμα, μελετημένα, με ανυστεροβουλία;

Το φωνάζουν κι οι πέτρες, πως η Ελλάδα έχει ανάγκη από μια καθολική μεταρρύθμιση, από μια αναγέννηση, σε όλους ανεξαίρετα τους τομείς της δημόσιας ζωής. Έχει ανάγκη να επανιδρυθεί η ίδια στη σύγχρονη εποχή αξιοποιώντας την πείρα από τα διακόσια κοντά χρόνια της σύγχρονης ζωής της. Αν αυτό αληθεύει, δεν μπορεί να γίνει μόνο από ένα κόμμα, μόνο από μια πολιτική αντίληψη, δεν μπορεί να γίνει με παλιά μόνο όπλα και παλιές ιδεοληψίες, με διχαστικό τρόπο, δίχως τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή των πολιτών. Για να αναγεννηθεί, για να «ξεκολλήσει», όπως θέλετε πέστε το, η χώρα, πρέπει να αναγεννηθούμε, να ξεπεράσουμε όλοι κι όλες, που τη συνθέτουμε, τους εαυτούς μας.

Όταν διάφορα μοντέλλα του περασμένου αιώνα έχουν δείξει τα όριά τους, τόσο το δογματικά κρατικιστικό όσο και το δογματικά νεοφιλελεύθερο ατομικιστικό, όταν τα δεδομένα και οι ανάγκες διαρκώς μεταβάλλονται, με ποιά καρδιά και ποιό νου παραμένουμε προσκολλημένοι σε αυτά; Μήπως για την αναπαραγωγή της εξουσίας μας και της αδράνειάς μας;

Μήπως ήρθε η ώρα να προτάξουμε το άκουσον πριν το πάταξον; Τον καθολικό κοινωνικό και πολιτικό, ερευνητικό, απροκατάληπτο διάλογο, δίχως έτοιμα τα μαχαίρια στις θήκες, με προαποδοχή της μονομέρειας όλων μας. Και να θεμελιώσουμε πάνω σε αυτή την αρχή, πάνω σε ένα λευκό χαρτί, σεβόμενοι τις παραδόσεις, τις επιμέρους εμπερίες, όψεις, απόψεις, ένα καθολικό δημιουργικό αναγεννητικό μεταρρυθμιστικό κίνημα; Για την επανίδρυση της Ελλάδας στο σύγχρονο κόσμο. Μιάς Ελλάδας αυτοθεσπιζόμενης, πραγματικά δημοκρατικής, κοινωνικά δίκαιης και οικολογικής, εστίας συνάντησης του παγκόσμιου πολιτισμού.

Ισως βρισκόμαστε μπροστά σε μια ιστορική ευκαιρία. Θα είναι κρίμα να τη χάσουμε ασχολούμενοι με τα πίτουρα. Θα είναι κρίμα η σημερινή κρίση, όπως έχει γίνει επανειλημμένα στο παρελθόν, να μας οδηγήσει λόγω της ιδιοτέλειάς μας και της μυωπίας μας σε νέα οπισθοδρόμηση. Οι δημιουργικοί αφανάτιστοι άνθρωποι σε αυτό τον τόπο, όπου κι αν βρίσκονται, μπορούν να συνδράμουν καθοριστικά με πρωτοβουλιακό κι ενωτικό πνεύμα σε μια τέτοια αναγεννητική προσπάθεια.

Δημοσιεύθηκε στην “Ελευθεροτυπία” στις 18.06.2008

Εχω δει: στα νιάτα μου μέσα στους κόλπους τού κατά τα άλλα ένδοξου αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος, και δεν το λέω ειρωνικά, να υπάρχουν καμιά εικοσαριά, άλλες μεγάλες κι άλλες μικρές, κομμουνιστικές οργανώσεις, εκ των οποίων γύρω στις πέντε μαοϊκές.

Φυλακισμένους και βασανισμένους αγωνιστές της δημοκρατίας και της κοινωνικής αλλαγής να απαρνούνται κάθε έννοια δημοκρατίας στις οργανώσεις τους, μόλις έχαναν την πλειοψηφία.

Ηγέτες κομμάτων να διαγράφουν τα πιο ικανά από τα στελέχη τους και να συγκεντρώνουν γύρω τους τα πιο ανίκανα. Ιδρύσεις νέων κομμάτων από ιδρυτές που δεν κατόρθωσαν να εκλεγούν πρόεδροι των προηγούμενων κομμάτων τους. Υπονόμευση εκλεγμένων προέδρων κομμάτων από μη εκλεγμένους ή μελλοντικά υποψήφιους προέδρους.

Στα σπίτια, στα καφενεία, στα γήπεδα, στα γραφεία, στις συνελεύσεις, στις συνεδριάσεις, στις τηλεοράσεις, να τρωγόμαστε σαν τα σκυλιά για το ποιος έχει δίκιο.

Αραγε για το δίκιο τρωγόμαστε ή για την επιβίωση και την αναπαραγωγή της επιβίωσης; Εξ άλλου δίκαιο σημαίνει ισορροπία, να εξασφαλίζεται η ζωή και η αναπαραγωγή της ζωής για όλους.

Βλέπω και πιστεύω ότι τα 9/10 του πολιτικού χρόνου στο σύνολο του πολιτικού φάσματος ξοδεύονται για το ποιος έχει δίκιο για ένα πρόβλημα, παρά για την επίλυσή του.

Το πρόβλημα του σκυλοκαυγά είναι πανανθρώπινο. Φαίνεται όμως πως στην Ελλάδα έχουμε μια ξεχωριστή παράδοση. Εθνικοί διχασμοί, εμφύλιοι, δικτατορίες, μέχρι και στα γήπεδα διακρινόμαστε. Θερμόαιμοι μεσογειακοί; Γιατί όχι και αυτό. Μα και μια νεοελληνική κοινωνία κι ένα νεοελληνικό κράτος που από την αρχή της ίδρυσής του δεν είχε συνοχή, δική του ιδεολογία, πολιτική, αυτοθέσπιση, έρμαιο των μεγάλων ξένων δυνάμεων που βοήθησαν για τα δικά τους συμφέροντα στην αρχική του συγκρότηση.

Είναι χαρακτηριστικό, παρά την εθνική συμφιλίωση, ότι ακόμα δεν έχουμε πει γιατί έγινε ο εμφύλιος στην Ελλάδα. Γιατί μόνο σε μας ήρθε μετά τον πόλεμο ο Τσόρτσιλ και στείλαν οι Αγγλοι στρατεύματα. Γιατί μετά μας πασάρανε στους Αμερικανούς. Γιατί αυτοί ενώ ελέγχανε τη χώρα, μας ρίξανε και μια δικτατορία να την ελέγχουν ακόμα περισσότερο. Γιατί οι Ρώσοι, προκειμένου να βάλουν στο χέρι μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο την Τσεχοσλοβακία και την Πολωνία, άφησαν για αντιπερισπασμό το ΚΚΕ να προχωρήσει σε έναν από χέρι χαμένο εμφύλιο.

Πρωταρχικό κριτήριο για τον πολιτισμό κάθε κοινωνίας νομίζω πως είναι ο αλληλοσεβασμός όλων των πολιτών της. Τότε χρειαζόμαστε μια καθολική πολιτισμική επανάσταση. Μια επανίδρυση, όχι του α’ ή β’ κόμματος, αλλά της ίδιας της Ελλάδας σύμφωνα με τις σημερινές ανάγκες, δυνατότητες κι αδυναμίες της κοινωνίας της και σύμφωνα με τη θέση της στο σύγχρονο παγκόσμιο πλαίσιο.

Αναγκαία προϋπόθεση για μια τέτοια ή οποιαδήποτε άλλη δημιουργική προσπάθεια είναι να εγκαταλείψουμε την ατομική ψευδαίσθηση παντογνωσίας και υπεροχής, την επιθυμία διαρκούς εφεύρεσης «κάθετων» διαφωνιών, τη δίχως πρακτικό κοινωνικό αντίκρισμα κοκορομαχία. Να αναγνωρίσουμε πως όλοι κι όλες μας δεν είμαστε παρά, αναπόφευκτα, διαφορετικά και μονομερή ανθρωπάκια, που αν θέλουμε να ζήσουμε συλλογικά καλύτερα, πρέπει να εργαστούμε δημιουργικά για το όποιο κοινό μας καλό και να συνθέσουμε. Η διεύρυνση της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της οικολογικής συμπεριφοράς και της εθνικής ανεξαρτησίας και αυτοπεποίθησης, δίχως μια τέτοια αντίληψη θα παραμένουν ένα δημαγωγικό ευχολόγιο, προς τέρψιν των κάθε λογής ντόπιων και ξένων λαμόγιων.

Δημοσιεύθηκε στην “Ελευθεροτυπία” στις 30.05.2008 και στο μεγαλύτερο τμήμα του αποτελεί απόσπασμα του άρθρου “Απόπειρα αυτογνωσίας”.

Η πρόταση που επιθυμώ δημόσια να καταθέσω είναι η ακόλουθη:

Πρώτον, η δημιουργία μιας όσο γίνεται μαζικότερης Πολυμμετοχικής Εταιρείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Πολιτών.

Μέσα από μια δημόσια πρόσκληση όσων πολιτών, δημοσιογράφων, διανοουμένων, καλλιτεχνών, συνδικαλιστών, πολιτικών και όσων συλλογικών σπουδαστικών, επιστημονικών, πολιτιστικών, συνδικαλιστικών, πολιτικών φορέων, το επιθυμούν, μπορούν να κληθούν κι άλλοι, όσο γίνεται περισσότεροι, πολίτες να συνδράμουν ο κάθε ένας ανάλογα με την οικονομική του ικανότητα και την κοινωνική του βούληση, στη δημιουργία μιας τέτοιας πολυμετοχικής εταιρείας.

Με ένα όριο, ας πούμε ενδεικτικά 5%, στη κατοχή μετοχών, που θα συμφωνηθεί ανάμεσα στα ιδρυτικά μέλη, σκοπός της εταιρείας θα είναι να προσφερθεί η αντικειμενικότερη και πληρέστερη δυνατή ενημέρωση κι επικοινωνία στους κόλπους της κοινωνίας, μακριά από επιχειρηματικά, κομματικά ή στενά υπαρξιακά συμφέροντα.

Συλλογικά οι μέτοχοι, πολίτες ή φορείς, θα προσδιορίσουν το τι ακριβώς σημαίνει αντικειμενική και πλήρης ενημέρωση κι επικοινωνία, θα επιλέξουν, ανάλογα με το κεφάλαιο που θα συγκεντρωθεί, το ή τα μέσα με τα οποία αυτή θα εκφραστεί και την επαγγελματική-εργασιακή τους πλαισίωση, συγκρότηση και λειτουργία.

Μια ιστοσελίδα στο διαδίκτυο, ένα περιοδικό, μια Κυριακάτικη εφημερίδα, μια ημερήσια εφημερίδα, ένα καθημερινό ωριαίο τηλεοπτικό δελτίο ειδήσεων, ένας τηλεοπτικός σταθμός, είναι ορισμένες από τις μορφές υλοποίησης, δίχως να αναιρεί αναγκαστικά η μια την άλλη, μορφές που, όπως προειπώθηκε, θα εξαρτηθούν από το κεφάλαιο που θα συγκεντρωθεί.

Σε κάθε περίπτωση το οποιδήποτε μέσο, πέραν του αρχικού του κεφαλαίου, θα έχει νόημα ύπαρξης, μόνο αν είναι σε θέση, μέσα από την προσφορά του στην ενημέρωση και επικοινωνία, να εξασφαλίσει την οικονομική του αυτάρκεια και την επαγγελματική επιβίωση όσων μερικά ή αποκλειστικά εργαστούν σε αυτό.

Δεύτερον, η συγκρότηση από τους ίδιους πολίτες, που θα συμμετέχουν ατομικά ή συλλογικά στην προαναφερόμενη πρωτοβουλία, ενός κινήματος διεκδίκησης της δημοκρατικής εκλογής της διοίκησης της ΕΡΤ. Μέσω ενός σώματος εκλεκτόρων που οι ίδιοι θα συναποφασίσουν και θα προτείνουν τη σύνθεσή του, έτσι ώστε να πάψει η δημόσια ραδιοτηλεόραση, να λειτουργεί ως φερέφωνο της εκάστοτε κυβέρνησης και ως χώρος επιλεκτικής, κι επίσης δαπανηρής για τους φορολογούμενους, επαγγελματικής αποκατάστασης.

Όσοι πολίτες ή συλλογικοί φορείς θεωρούν αναγκαία μια τέτοια ή οποιαδήποτε άλλη μορφή παρέμβασης στο χώρο των ΜΜΕ, μπορούν να έρθουν σε επαφή μέσω e-mail με τον υπογράφοντα για έναν, με κοινή συνενόηση κι απόφαση, συντονισμό των προσπαθειών.
Η συγκρότηση ενός αρχικού ομίλου πρωτοβουλίας από ενδιαφερόμενους, πολίτες, επαγγελματίες ή μη δημοσιογράφους, εκπροσώπους συλλογικών φορέων ή μικρών ΜΜΕ, θα μπορούσε να αποτελέσει τον αρχικό πυρήνα για μια ευρύτερη δημόσια έκκληση και κινητοποίηση.

Καμμιά προσπάθεια δεν θα έχει τύχη και νόημα, αν δεν γίνει ευρύτερη κοινωνική συνείδηση η αναγκαιότητά της και δεν συνοδευτεί από μια καμπάνια πανεθνικής πολιτικής κινητοποίησης, με την έννοια της αποδοχής και προώθησής της από τον μέγιστο δυνατόν αριθμό πολιτών. Ο στόχος είναι η μαζική επικοινωνία κι ενημέρωση κι όχι άλλο ένα μέσο ιδεολογικού και πολιτικού αυτισμού. Μαζική επικοινωνία κι ενημέρωση σημαίνει εξ’ άλλου, κι όχι τόσο για λόγους μαζικότητας όσο για λόγους ουσίας, επικοινωνία κι ενημέρωση για τα πάντα, από και για τους πάντες, δίχως εκλεκτικές αυτοαναγορεύσεις και αποκλεισμούς.

ΕΠΙΜΕΤΡΟ

Επιδράσεις των Σημερινών ΜΜΕ Στην Ελληνική Κοινωνία

Για τον υπογράφοντα η μέγιστη ζημιά που προκαλεί η σημερινή λειτουργία των ΜΜΕ στην ελληνική κοινωνία, είναι ιδεολογικού παιδαγωγικού χαρακτήρα. Με όποιον δάσκαλο καθίσεις τέτοια γράμματα θα μάθεις.

Το μάθημα χαρακτηρίζεται από: φανατισμό, κοκορομαχία, αλλαζονεία, υποκρισία, κακότητα, δημαγωγία, φθηνό εντυπωσιασμό, απουσία εμβάθυνσης και ουσιαστικού διαλόγου, άκριτο οπαδισμό, αλλότρια επίρρηψη ευθυνών.

Είναι ένα μάθημα που υπονομεύει τον πολιτισμό, αν αυτός είναι πριν από όλα ο αλληλοσεβασμός. Που αντιστρατεύεται τη νηφαλιότητα, τη μετριοπάθεια, την ατομική ανάληψη ευθύνης, τον διάλογο και την δημιουργικότητα.

Ένα μάθημα που μεταδίδεται ως ιός σε κάθε χώρο δουλειάς και κατοικίας, σε κάθε οικογένεια. Σε κάθε κοινωνική, πολιτική, συλλογική οντότητα.

Δάσκαλοι, μόνιμοι ή προσκεκλημένοι, είναι κατά κανόνα οι πιό φανατικοί, μονομερείς κι ημιμαθείς εκφραστές όλων ανεξαίρετα των αποχρώσεων. Οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα.
Οι πιό φωτεινοί και δημιουργικοί άνθρωποι, όποιους κι αν επιλέξει κανείς ανάλογα με τις προτιμήσεις του, κι είναι πολλοί περισσότεροι από όσους νομίζουμε αφού δεν τους βλέπουμε, είναι απόντες. Μιά μετριότητα προτιμά πάντα να συγκρίνει τον εαυτό της με μιάν άλλη μετριότητα.

Το όλο κλίμα συμπαρασύρει κι όλους τους εμπλεκόμενους πομπούς και δέκτες που έχουν καλές προθέσεις, όλους μας μας κάνει χειρότερους.

Να προστεθούν σε όλα τα παραπάνω κι άλλα:
Η επίδειξη πλουτισμού, δόξας κι εξουσίας. Η απουσία πολλών τομέων της ζωής από την ενημέρωση και η επιλεκτική παρουσίαση άλλων. Η αποκάλυψη ή η συγκάλυψη ανάλογα με τα συμφέροντα των επιχειρηματιών-ιδιοκτητών των ΜΜΕ. Η μονομερής παρουσίαση διεθνών ειδήσεων με πηγή αμερικάνικα κι αγγλικά κυρίως πρακτορεία και μέσα.

Συχνά πολλοί τα «βάζουν» με τους δημοσιογράφους. Έχουν κι αυτοί τις ευθύνες τους, μα δεν είναι αυτοί το κύριο πρόβλημα. Είναι το γεγονός ότι πάνω από το 90% της ενημέρωσης κι επικοινωνίας στην Ελλάδα το ελέγχουν κυριολεκτικά 10 το πολύ άτομα, ιδιοκτήτες των μέσων. Με τις συμμαχίες και τις αντιπαλότητές τους, με τις υπάρχουσες ή όχι διεθνείς εξαρτήσεις τους, με τα επιχειρηματικά τους συμφέροντα και πριν από όλα με το προσωπικό υπαρξιακό τους στυλ. Αυτό και τα συμφέροντά τους υπαγορεύουν, το ποιά διευθυντικά στελέχη, όμοια ή πειθήνια, θα διαλέξουν, ποιό είδος ενημέρωσης, κατ’ αυθαίρετη βούληση, θα προτιμήσουν ή θα απορρίψουν.

Οι άνθρωποι-ιδιοκτήτες κάνουν τη δουλειά τους. Εμείς τι κάνουμε;
Ο γιγαντισμός από όλες τις απόψεις των ΜΜΕ στη σύγχρονη εποχή είναι κι αυτός, δίπλα σε τόσα άλλα, ένα καινούργιο ιστορικό φαινόμενο. Οι άνθρωποι και οι κοινωνίες τους σε όλο το κόσμο δεν έχουν ακόμα προλάβει, να το συνειδητοποιήσουν και να το χειριστούν.
Το ανάθεμα δεν αρκεί. Ο χειρισμός είναι το ζητούμενο.

Η παγκοσμιοποίηση πολλών παραμέτρων της ζωής είναι ένα πραγματικό γεγονός, που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Όπως δεν επιδεχόταν η ανακάλυψη της φωτιάς, του τροχού, του ατμού, των μηχανών, της τηλεόρασης κ.ο.κ.
Το ερώτημα δεν είναι ναι ή όχι στη παγκοσμιοποίηση, αλλά πως την διαχειρίζεται κανείς.
Πως διαχειρίζεται το παγκόσμιο οικολογικό πρόβλημα, τα παγκόσμια δίκτυα επικοινωνίας, την ξηρασία, την πείνα, τις ασθένειες για μεγάλο τμήμα του παγκόσμιου πληθυσμού, τη μετανάστευση, τις ενεργειακές πρώτες ύλες του πλανήτη, τους στρατιωτικούς εξοπλισμούς, τις πολεμικές συγκρούσεις, το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των λαών, το σημερινό παγκόσμιο σύστημα πολιτικής διαχείρησης μέσω των διάφορων διεθνών οργανισμών και του ΟΗΕ και πολλά άλλα ζητήματα που διαρκώς ανακύπτουν.
Απέναντι στη τυχάρπαστη κι επικίνδυνη σημερινή παγκόσμια διαχείρηση λίγων πολυεθνικών εταιρειών, λίγων δικτύων επικοινωνίας, διεθνών οργανισμών αδρανών ή ελεγχόμενων από ορισμένες μόνο μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις, απέναντι σε ποικίλες οπισθοδρομικές τοπικές θρησκευτικές και πολιτικές εξουσίες που αντιδρούν στη παγκοσμιοποίηση όχι χάριν των λαών αλλά χάριν των δικών τους θιγόμενων εξουσιών και προνομίων, εκμεταλλευόμενες τις δίκαιες αντιδράσεις στη σημερινή παγκοσμιοποίηση, θα πρέπει να αναπτυχθεί ένα παγκόσμιο κίνημα δημοκρατικής, οικολογικής και δίκαιης παγκόσμιας διαχείρησης.
Με δυό λόγια το αίτημα της Παγκόσμιας Δημοκρατίας είναι απολύτως επίκαιρο κι επιτακτικό. Και πρέπει, τώρα όχι αύριο, να τεθεί και να συζητηθεί παγκόσμια, το τι μορφές μπορεί να πάρει. π.χ. Ενός δημοκρατικά εκλεγμένου Παγκόσμιου Κοινοβούλειου, παγκόσμιων δικτύων επικοινωνίας ελεγχόμενων από αυτό κι ότι άλλο προκύψει μέσα από μια οικουμενική διαβούλευση και διεκδίκηση.
Η δημοκρατική διαχείρηση του πλανήτη δεν σημαίνει την ομογενοποίηση των τοπικών πολιτισμών, οικονομιών, κοινωνιών. Όσο ο ήλιος θα εξακολουθεί, να στέλνει με διαφορετικό τρόπο τις ακτίνες του στις διάφορες γωνιές της γης, τόσο θα υπάρχουν πάντα διαφορετικές συνθήκες κι ανάγκες.
Ίσα ίσα μπορεί να σημαίνει την καλύτερη αξιοποίηση των τοπικών διαφορών προς όφελος των λαών, μέσα από ένα ζητούμενο δίκαιο παγκόσμιο σύστημα που θα συνδυάζει την τοπική αυτάρκεια, την ανταλλαγή και την αλληλεγγύη.

Στη σημερινή εποχή και μέσα από ένα τέτοιο πρίσμα παγκόσμιας δημοκρατικής ανάγκης και διεκδίκησης ίσως δίνεται στην Ελλάδα, μια ιστορική ευκαιρία να παίξει έναν ιδιαίτερο ρόλο ως εστία συνάντησης του παγκόσμιου πολιτισμού.
Όχι γιατί εμείς οι Έλληνες είμαστε καλύτεροι ή χειρότεροι από άλλους λαούς, χαρισματικοί ή άλλα ηχηρά παρόμοια. Μια τέτοια εξ’ άλλου έπαρση πέρα από ότι αναδεικνύει μικροπρέπεια, αντιβαίνει στις αρχές της δημοκρατίας.

Η ιστορική ευκαιρία προσφέρεται για τους ακόλουθους λόγους:

1.Η Ελλάδα είναι μια μικρή χώρα που, εκτός από τις τοπικές αντιθέσεις με γειτόνους της και τέτοιες τοπικές αντιθέσεις υπάρχουν σχεδόν παντού στη γη, δεν έχει εμπλακεί σε παγκόσμιες αντιπαλότητες, ούτε αποτελεί απειλή για κανέναν.

2.Από γεωγραφική θέση, βιοκλιματικό και πολιτισμικό περιβάλλον, πλησιάζει ένα παγκόσμιο μέσο όρο, σχετικά φιλόξενο, βρίσκεται στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, οι αποστάσεις που την χωρίζουν από τα πιο πυκνοκατοικημένα μέρη της γης είναι σχετικά ισομερείς. Δεν είναι τυχαίο, ούτε έχει να κάνει μόνο με την ιστορία, αν κι αυτή έχει επίσης τη σημασία της, ότι η Μεσό-γειος ονομάζεται έτσι.

3.Ορισμένα στοιχεία του ελληνικού πολτισμού, γλώσσα, γραπτά κι ανάγλυφα κειμήλια, έχουν μια τέτοια διαχρονικότητα και ποικιλία, που σε πολύ λίγα άλλα μέρη του πλανήτη συναντώνται π.χ. Κίνα, Ισραήλ, Ινδία, Ιταλία, Περού κι εκεί πάλι μάλλον σε μικρότερο συγκριτικά εύρος και χρονικό βάθος.

Εδώ ανοίγει μια παρένθεση για να λυθεί(;) μια παρεξήγηση.
Υπάρχουν Έλληνες που όταν ακούν για αρχαία Ελλάδα σηκώνεται αυτόματα η τρίχα τους κι άλλοι που φουσκώνουν σα διάνοι. Μάλλον είναι και οι δύο στάσεις άστοχες και περιττές. Η επίκληση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού ως άλλοθι για τη κακομοιριά του νεοελληνικού πολιτισμού ή ως τεκμήριο ρατσιστικής υπεροχής είναι προφανώς άτοπη. Άτοπη όμως είναι και η μη αναγνώριση της σημασίας του αρχαίου πολιτισμού και της σχετικής πολύπλευρης αξίας του για τη σύγχρονη Ελλάδα και τον κόσμο, εν ονόματι της αντιστράτευσης στη κομπορρυμοσύνη και στη ρατσιστική γελοιότητα.

Λέγεται ότι ένας λαός δίχως μνήμη δεν έχει μέλλον, με την έννοια ότι δεν αξιοποιεί τις θετικές κι αρνητικές του εμπειρίες. Μία ανθρωπότητα δίχως μνήμη έχει μέλλον;
Ποιά είναι η μνήμη της ανθρωπότητας; Προφανώς τα πάντα. Η βουλγάρικη, η τούρκικη, η κινέζικη, η αμερικάνικη, η ινδιάνικη, η επιστημονική, η θρησκευτική, η πολιτική, η μεταφυσική κ.ο.κ. μνήμη, αποτελούν αναπόσπαστα τμήματα της παγκόσμιας μνήμης. Κάθε τμήμα έχει την αξία του και κανένα δεν μπορεί να αναγορευτεί σε καλύτερο ή χειρότερο από το άλλο. Το ελληνικό τμήμα, έχει μια ιδιαίτερη αξία, αναγνωρίσιμη λίγο ως πολύ από όλους τους λαούς του κόσμου.
Η αξιοποίηση, δίχως επιλεκτικούς αποκλεισμούς, της παγκόσμιας μνήμης και γνώσης σε όλους τους τομείς έχει ιδιαίτερη σημασία για τη σημερινή επιβίωση της ανθρωπότητας

4.Φαίνεται πως ο παγκόσμιος συσχετισμός των δυνάμεων εισέρχεται σε μια νέα περίοδο πολυπολικότητας. Η αλλοτινή κυριαρχία των δύο υπερδυνάμεων ΗΠΑ κι ΕΣΣΔ και η πιό πρόσφατη αμερικανική μονοκρατορία δεν υφίστανται πιά. Σε ένα τέτοιο πολυπολικό περιβάλλον κι αξιοποιώντας όλους τους προαναφερθέντες παράγοντες, ίσως έχει τύχη μια πρόταση, να γίνει η Ελλάδα χώρος παγκόσμιας συνάντησης με την έννοια της φιλοξενίας στο έδαφός της παγκόσμιων οργανισμών, συναντήσεων, συνεδρίων, διεθνών Πανεπιστημίων, Ακαδημιων κ.λ.π.
Δεν θα έπεφτε άσχημα στους Κινέζους, στους Ινδούς, στους Λατίνους και Λατινοαμερικάνους, στους Ρώσσους, στους Άραβες, σε τμήμα των Αμερικάνων και γιατί όχι και στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, μιας και είμαστε σε αυτήν, να συνευρίσκονται εδώ πολιτικοί, επιστήμονες, φιλόσοφοι, ιστορικοί, γλωσσολόγοι, οικολόγοι, καλλιτέχνες κ.λ.π. από όλο τον κόσμο.

Να γίνει δηλαδή η Ελλάδα μια σεβαστή ουδέτερη ζώνη, εστία συνάντησης του παγκόσμιου πολιτισμού.

Μια τέτοια προοπτική προϋποθέτει, εκτός από την ενδεχόμενη ευνοϊκή διεθνή συγκυρία, τεράστια προσπάθεια και μεταβολές στο εσωτερικό της ελληνικής κοινωνίας και στη λειτουργία των θεσμών της.
Πρακτικά αυτό σημαίνει, να πετύχουμε, να λειτουργεί η Ελλάδα συνέχεια, όπως λειτούργησε για 15 μέρες στη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Κατ’ άλλη, πρακτική επίσης διατύπωση, να μη λειτουργεί όπως λειτούργησε κατά τη διάρκεια των περσινών καλοκαιρινών πυρκαγιών. Ή όπως λειτούργησε κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου διαστήματος της σύγχρονης 180χρονης ιστορίας της.
Δηλαδή να μην είναι εξαρτημένη, ξενόδουλη ή ξενόφοβη. Αντιδημοκρατική και κοινωνικά άδικη. Μισαλλόδοξη, φανατισμένη, διχαστική, ατομικιστική. Να μη ρίχνει ο κάθε πολίτης, κρατικός λειτουργός, πολιτικός την ευθύνη στον άλλο πολίτη, κρατικό λειτουργό, πολιτικό.
Να μην λειτουργούμε πρόχειρα, απρογραμμάτιστα, κομπιναδόρικα, ασύδοτα, διεφθαρμένα. Να μην «τσιμπάμε» στο διαίρει και βασίλευε αναμεσά μας και με τους γειτόνους μας σα χώρα. Να εφαρμόζουμε, αυτό για το οποίο κομπάζουμε και λέγεται πολιτισμός και που δεν είναι τίποτα άλλο παρά ο αμοιβαίος σεβασμός.

Είναι αλήθεια πως η σύγχρονη ελληνική κοινωνία και το ελληνικό κράτος συγκροτήθηκε «τσάτρα πάτρα» ανταποκρινόμενο, στις ανάγκες του ντόπιου πληθυσμού που όμως ούτε μεγάλη συνοχή είχε ούτε παιδεία, στα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων να κατακερματίσουν την Οθωμανική Αυτοκρατορία και στην επιθυμία διαφόρων Ελλήνων και ξένων διανοουμένων να αναστήσουν τα πιό όμορφα από τα στοιχεία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Καλώς έγινε το συνοθύλευμα.
Μα μήπως έφτασε ο καιρός να το πάμε παραπέρα, να το αυτοθεσπίσουμε 180 χρόνια μετά, όπως εμείς τώρα το επιθυμούμε κι όχι όπως το παραλάβαμε από δυνάστη σε δυνάστη ή από γενιά σε γενιά;

Χωρίς την ευρύτερη δυνατή συμμετοχή, συλλογικότητα και δημιουργικότητα, χωρίς τη μικρότερη δυνατή μισαλλοδοξία, χωρίς τη μέγιστη δημοκρατία, κοινωνική δικαιοσύνη και φροντίδα για το οικιστικό και φυσικό περιβάλλον, μια τέτοια προσπάθεια δεν μπορεί να πετύχει.
Υπάρχει η «κρίσιμη μάζα»; Ας δώσει ο κάθε ένας την απάντησή του.

Πίστεψα ότι «ελευθερία είναι η συνείδηση της αναγκαιότητας». Ότι η «αναγκαιότητα είναι η ταξική πάλη», αυτή είναι ο νόμος της ιστορικής εξέλιξης. Άρα εφ’ όσον υπηρετήσω την αναγκαιότητα κι ενταχθώ στην ταξική πάλη, θα νοιώσω και θα είμαι ελεύθερος.
Ότι όταν καταργηθεί η ατομική ιδιοκτησία και καταργηθούν και οι τάξεις, θα πάψει η καταπίεση και η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

Πιστεύω ότι η ελευθερία είναι η συνείδηση της αβεβαιότητας. Ότι δεν είμαι σε θέση να συλλάβω την αναγκαιότητα στο σύνολό της, γιατί είμαι μέρος της, ένα υπό κείμενο, όπως όλοι είμαστε υπό κείμενα. Επίσης ότι η ελευθερία ως έννοια απόλυτης λύτρωσης ή ευ-τυχίας είναι μια φενάκη. Δεν μπορώ να είμαι ελεύθερος από το σκαρί μου, τους γονείς μου, την οικογένειά μου, το γεωφυσικό, το κοινωνικό περιβάλλον. Δεν μπορώ να είμαι ελεύθερος από το θάνατο, την α-σθένεια, τις κακουχίες από τη φύση κι από συνανθρώπους, από μια ερωτική απόριψη, από τις ανάγκες του εαυτού μου.
Πιστεύω επίσης ότι η ιστορική εξέλιξη δεν καθορίζεται μόνο από την ταξική πάλη, την πάλη για την οικονομική ιδιοκτησία και τα οικονομικά αγαθά, την πάλη για την επιβίωση. Αλλά ταυτόχρονα και σε ένα αξεδιάλυτο σύνολο κι από την πάλη για την αναπαραγωγή της επιβίωσης, δηλαδή τον ερωτικό ανταγωνισμό.
Όταν ο άλλος μου πάρει τη γυναίκα που επιθυμώ, για άλλους τον άνδρα, κανένα κοινωνικό σύστημα δεν μπορεί αυτό να το ανατρέψει. Θα μπορούσε ίσως να το ανατρέψει, αν κι εγώ αποκτούσα μεγάλο υλικό πλούτο ή πολιτική ή όποια άλλη εξουσία. Μία από τα ίδια δηλαδή, χαλίφης στη θέση του χαλίφη.
Νοιώθω ότι όσο μαζικότερα παραδεχτούμε το ρόλο του ερωτικού ανταγωνισμού, τόσο πιο εύκολο είναι να βρούμε καλύτερες μορφές κοινωνικής συμβίωσης. Με τη έννοια ότι θα χρησιμοποιούμε λιγότερα ιδεολογικά και πολιτικά προσχήματα, για να δικαιολογήσουμε τον μεταξύ μας ανταγωνισμό.

Σε ότι αφορά την άλλη αρχική αριστερή μου πεποίθηση, περί κατάργησης της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, μέσω της κατάργησης της ατομικής ιδιοκτησίας, έχω επίσης μια σειρά από ερωτήματα. Δεν θα υπάρχει και τότε εκμετάλλευση, μέσω της υπεροχής ή της μειονεξίας στη φυσικά κληροδοτημένη σωματική ρώμη, στην εμφάνιση, στην υγεία, στις χ ή ψ διανοητικές ικανότητες και δεξιότητες;
Και μέχρι ποιού σημείου θα καταργηθεί η ατομική διοκτησία και με ποιό τρόπο θα καταργηθεί, με τη βία; Και η βία δεν θα προκαλέσει αντιβία;
Και ποιός και πως, με ποιόν έλεγχο, δίχως να αποκτήσει κι αυτός ιδιαίτερα προνόμια, θα διαχειριστεί τη συλλογική ιδιοκτησία;

Προσωπικά προτιμώ αντί να έχω πισίνα, να έχω καθαρή θάλασσα. Θα μου άρεσε επίσης, για πολλούς λόγους, κανείς να μην έχει πισίνα. Προτιμώ όμως, αυτόν που έχει, να μην επιδιώξω να του την πάρω με τη βία, αλλά είτε να τον πείσω ότι είναι ανόητος που προτιμά το γλυκό από το θαλασσινό νερό, είτε με άλλους τρόπους να τον αποθαρρύνω.

Κρατάω από την αριστερά το μεταρρυθμιστικό πνεύμα, τη διάθεση αλλαγής καταστημένων δομών κι εξουσιών που εμποδίζουν μια καλύτερη ατομική και συλλογική ζωή. Το συλλογικό πνεύμα και την αίσθηση της κοινότητας. Την άποψη ότι οι ιδέες των ανθρώπων καθορίζονται από τον τρόπο ζωής τους. Το αίσθημα δικαιοσύνης, αντιλαμβανόμενος τη δικαιοσύνη ως ισοροπία κι όχι ως «να γίνουμε το παν εμείς», χαλίφηδες στη θέση του χαλίφη. Τη θυσιαστική αντίληψη.

Πετάω από την αριστερά την απόλυτη λυτρωτική επιθυμία, τη ψευδαίσθηση του επίγειου παράδεισου. Το αίσθημα υπεροχής έναντι των μη αριστερών. Κάθε αντιδημοκρατική κι εξαναγκαστική νοοτροπία. Την αντίληψη πως ότι είναι καλό για την αριστερά είναι εκ προιμίου καλό για όλους, την αυτοαναπαραγωγική δηλαδή επιθυμία ανεξάρτητα από τις κοινωνικές ανάγκες και διεργασίες. Την ιδέα ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Δεν μου αρέσει τέλος, μια προκρούστεια αντίληψη της ισότητας και της ομοιότητας. Προτιμώ την αντίφαση ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε ίσοι, ίδιοι και ταυτόχρονα διαφορετικοί κι ότι δε χρειάζεται να αξιολογούμε συνεχώς τη διαφορετικότητα.

Μετά από όλα αυτά είμαι υποχρεωμένος να θέσω δύο ακόμα ερωτήματα που με απασχολούν. Το πρώτο: Είναι ανάγκη να εξακολουθώ να αυτοπροσδιορίζομαι ως αριστερός λόγω εμπειρικής-συναισθηματικής ταύτισης; Τα ίδια με μένα δεν μπορεί να υποστηρίξει και κάποιος που αυτοπροσδιορίζεται αλλιώς; Δεν είναι καλύτερα να συμφωνήσουμε πρώτα στο τι θέλουμε και μετά στη ταμπέλα, πόσο μάλλον όταν όλες οι ταμπέλες είναι και μουτζουρωμένες;
Το δεύτερο ερώτημα: Αφού διαπιστώνω ότι οι πεποιθήσεις μου έχουν μεταβληθεί στο διάβα του χρόνου, τι με διαβεβαιώνει πως δεν μπορεί ξανά να μεταβληθούν; Τίποτα. Για αυτό είναι ίσως καλύτερο κανείς, αντί να κρατά το μεγάλο καλάθι της βεβαιότητας και του φανατισμού, να κρατά το μικρό καλάθι της μετριοπάθειας. Αυτό δε σημαίνει επειδή κάηκες στο χυλό να φυσάς και το γιαούρτι. Δηλαδή διαρκή μουγκαμάρα και αδράνεια που ευνοεί τους φανατικούς καταστροφείς κάθε απόχρωσης.

Λοιπόν ο ένας έχει την κομμουνιστική ιδεολογία, είναι απόλυτα βέβαιος για αυτήν, μάλιστα τόσο πιο βέβαιος όσο πιο αβέβαιος αισθάνεται και θεωρεί επιπλέον τον εαυτό του καλύτερο από όσους δεν την έχουν. Κι ο άλλος με τον αντίστοιχο τρόπο έχει τη φιλελεύθερη ιδεολογία, κι ο άλλος την αναρχική, τη φασιστική, τη ρατσιστική, τη χριστιανική, τη καθολική, την ορθόδοξη, τη μουσουλμανική, τη σιϊτική, τη σουνιτική, τη βουδιστική, την άθεη, την επιστημονική, την αστρολογική, τη δωδεκαθεϊστική κι όλοι είμαστε βέβαιοι, σίγουροι.

Στη πράξη αφιερώνουμε περισσότερο χρόνο στο να τσακωνόμαστε, να σκιαμαχούμε, για το ποιός έχει δίκιο, παρά για την επίλυση των κοινών μας προβλημάτων, όσο πιό πολύ δε τσακωνόμαστε, τόσο αυτά τα προβλήματα επιδεινώνονται.
Να αναζητήσουμε λύσεις, να συγκρουστούμε ακόμα για αυτές, μα με αφετηρία τη μετριοπάθεια κι όχι τη παντογνωσία, τη συλλογικότητα κι όχι τον ατομισμό, τη μελέτη κι όχι τη προχειρότητα και τον αφορισμό, το κόστος, το τίμημα, τη θυσία κι όχι το «άλλα λόγια να αγαπιόμαστε».

Γεννήθηκα κομμουνιστής κι ΑΕΚτζής τη δεκαετία του50. Γιατί ο πατέρας μου ήταν κομμουνιστής κι ΑΕΚτζής, είχα καλή σχέση μαζί του και όχι την ανάγκη να τον κοντράρω, με άφησε και στα 15 μου, έπρεπε να συνεχίσω την παράδοση.
Επι πλέον μεγάλωσα σε ένα κοινωνικό περιβάλλον, όπου στους «μεγάλους» την εξουσία την είχαν οι πιό σκληρές αντικομμουνιστικές δυνάμεις με αποκορύφωμα την επτάχρονη φασιστική δικτατορία.
Θέλω να πω, πως αν είχα γεννηθεί στη Πολωνία, ο πατέρας μου ήταν αντικομμουνιστής φασίστας και την εξουσία την είχαν, όπως και συνέβαινε, φιλοσοβιετικοί κομμουνιστές, μπορεί κι εγώ να έβγαινα φασίστας. Και στο ποδόσφαιρο Βίσλα Κρακοβίας ή Λέγκια Βαρσοβίας.
Ερώτημα:
Επιλέγουμε και σε ποιό βαθμό και με ποιό τρόπο, ότι είμαστε κι ότι υποστηρίζουμε;
Η δική μου, επιλεγμένη(;), απάντηση είναι πως όχι. Σε μεγάλο βαθμό δεν επιλέγουμε.
Δεν επιλέγουμε στη διάρκεια της ανήλικης ζωής μας και σε όποιο βαθμό αυτή μας επηρεάζει στη συνέχεια.
Από εδώ βγάζω ένα συμπέρασμα: Δεν επιτρέπεται, λογικά είναι βλακεία, να είναι κανείς φανατικός ή να έχει τη ψευδαίσθηση του αλάθητου παντογνώστη. Το ίδιο συμπέρασμα βγαίνει κι από τη διαπίστωση, πως κάθε άνθρωπος, εφ’ όσον είναι έστω και λίγο διαφορετικός από τον άλλον, με διαφορετικό σκαρί, εμπειρίες, όψεις, είναι αναπόφευκτο να έχει, έστω και λίγες, διαφορετικές απόψεις (από όψεις) από τους άλλους.
Το φαινόμενο της Βαβέλ, της μερικής ασυνενοησίας μεταξύ μας, μοιάζει να είναι ένα αναπόφευκτο φυσικό φαινόμενο, που απορέει από τη διαφορετικότητά μας. Η κατανόηση και παραδοχή του είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος για συνενόηση.
Ένας άλλος σημαντικός λόγος που εμποδίζει τη συνενόηση, είναι η πανανθρώπινη επιθυμία να θεωρούμε τον εαυτό μας, άρα και πολλές από τις ιδιότητές του και τις απόψεις του, ως καλύτερο, καμμιά φορά και χειρότερο, από τους άλλους.
Γιατί τα γράφω όλα αυτά;
Γιατί έχω δεί:
Στα νειάτα μου μέσα στους κόλπους του κατά τα άλλα ένδοξου αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος, και δεν το λέω ειρωνικά, να υπάρχουν καμμιά εικοσαριά, άλλες μεγάλες κι άλλες μικρές, κομμουνιστικές οργανώσεις, εκ των οποίων γύρω στις πέντε μαοϊκές.
Φυλακισμένους και βασανισμένους αγωνιστές της επανάστασης να απαρνούνται κάθε έννοια δημοκρατίας στις οργανώσεις τους μόλις χάναν τη πλειοψηφία.
Ηγέτες κομμάτων να διαγράφουν τα πιό ικανά από τα στελέχη τους και να συγκεντρώνουν γύρω τους τα πιό ανίκανα.
Ιδρύσεις νέων κομμάτων από ιδρυτές που δεν κατόρθωσαν να εκλεγούν πρόεδροι των προηγούμενων κομμάτων τους.
Υπονόμευση εκλεγμένων προέδρων κομμάτων από μη εκλεγμένους ή μελλοντικά υποψήφιους προέδρους.
Υπονόμευση οικουμενικών κυβερνήσεων από υποψήφιους μονοκομματικούς πρωθυπουργούς.
Στα σπίτια, στα καφενεία, στα γήπεδα, στα γραφεία, στις συνελεύσεις, στις συνεδριάσεις, στις τηλεοράσεις, να τρωγόμαστε σα τα σκυλιά, για το ποιός έχει δίκιο.
Άραγε για το δίκιο τρωγόμαστε ή για την επιβίωση και την αναπαραγωγή της επιβίωσης; Εξ άλλου δίκαιο σημαίνει ισορροπία, να εξασφαλίζεται η ζωή και η αναπαραγωγή της ζωής για όλους.
Βλέπω και πιστεύω ότι τα 9/10 του πολιτικού χρόνου, κι όχι μόνο αυτού, ξοδεύεται για το ποιός έχει δίκιο για ένα πρόβλημα παρά για την επίλυσή του.

Η ανάλυση αυτή αναδεικνύει το πρόβλημα του σκυλοκαυγά σαν πανανθρώπινο. Και είναι. Φαίνεται όμως στην Ελλάδα να έχουμε και μια ξεχωριστή παράδοση.
Εθνικοί διχασμοί, εμφύλιοι, δικτατορίες, μέχρι και στα γήπεδα διακρινόμαστε.
Θερμόαιμοι μεσσογειακοί; Γιατί όχι και αυτό. Μα και μια νεοελληνική κοινωνία κι ένα νεοελληνικό κράτος που από την αρχή της ίδρυσής του δεν είχε συνοχή, δική του ιδεολογία, πολιτική, αυτοθέσπιση, έρμαιο των μεγάλων ξένων δυνάμεων που βοήθησαν για τα δικά τους συμφέροντα στην αρχική του συγκρότηση. Και το ήλεγχαν, και το ελέγχουν καθώς φαίνεται με άλλους τρόπους μέχρι τώρα, εκμεταλλευόμενοι τους συσχετισμούς των δυνάμεων, τη τακτική του διαίρει και βασίλευε και τη τύφλα και τον άκρατο ανταγωνισμό ημών των ιθαγενών.
Οι λήσταρχοι μαυραγορίτες εξ όλων αυτών των λόγων είχαν κι έχουν παράδοση και δύναμη στην έρμαιη Ελλάδα. Μα παράδοση και δύναμη έχουν και οι λαϊκοί φανατισμοί. Ρώσσικοι, Αγγλικοί, Γαλλικοί. Βενιζελικοί, Αντιβενιζελικοί. Κομμουνιστικοί, Φασιστικοί. Πράσινοι, Γαλάζιοι. Ψευτοελληνοπρεπείς Ορθόδοξοι, Ψευτοδιεθνιστές.
Είναι χαρακτηριστικό, παρά την εθνική συμφιλίωση, ότι ακόμα δεν έχουμε πεί γιατί έγινε ο εμφύλιος στην Ελλάδα. Γιατί μόνο σε μας ήρθε μετά τον πόλεμο ο Τσώρτσιλ και στείλαν οι Άγγλοι στρατεύματα. Γιατί μετά μας πασάρανε στους Αμερικάνους. Γιατί αυτοί ενώ ελέγχανε τη χώρα, μας ρίξανε και μια δικτατορία να την ελέγχουν ακόμα περισσότερο. Γιατί οι Ρώσσοι, προκειμένου να βάλουν στο χέρι μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο τη Τσεχοσλοβακία και τη Πολωνία, αφήσαν για αντιπερισπασμό το ΚΚΕ να προχωρήσει σε έναν από χέρι χαμένο εμφύλιο. Γιατί μετά τις λαοπρόβλητες ξένες δυναστείες του Όθωνα και των Γλύξμπουργκ, εξακολουθούμε να συντηρούμε τις ντόπιες οικογενειακές δυναστείες.
Η Ελλάδα είναι ένα καλό κομμάτι στη παγκόσμια πίττα. Θα μπορέσουμε να το αξιοποιήσουμε προς όφελός μας οι αυτόχθονες; Με αυτοθέσπιση, με σύγχρονη αναγέννηση κι επανασυγκρότηση. Με λιγότερο φανατισμό κι ανταγωνισμό και περισσότερη συνεργασία . Με μελέτη και προγραμματισμό δίχως προχειρότητα, κομπίνα και ιδεολογικές, δήθεν τελικά, αψιμαχίες.
Πρωταρχικό κριτήριο για τον πολιτισμό κάθε κοινωνίας νομίζω πως είναι ο αλληλοσεβασμός όλων των πολιτών της. Τότε χρειαζόμαστε μια καθολική πολιτισμική επανάσταση.
Συχνά ασκείται μια κριτική στη προσέγγιση που εκτίθεται εδώ, με επιχείρημα ότι αυτή η προσέγγιση παραγνωρίζει τον ταξικό καπιταλιστικό χαρακτήρα του συστήματος και τις συγκρούσεις που θα απαιτηθούν ενάντια σε κατεστημένα συμφέροντα. Καμμία αντίρηση για τις συγκρούσεις. Μόνο που αυτές για να είναι αποτελεσματικές και νικηφόρες πρέπει να έχουν τη σύμπραξη της πλειοψηφίας, να είναι δηλαδή όσο γίνεται πιό συνεργατικές και να προβάλλουν συγκεκριμμένους στόχους και μέτρα κι όχι ιδεολογικά ευχολόγια. Κατεστημένα δε συμφέροντα δεν υπάρχουν μόνο στην επιχειρηματική τάξη αλλά και στο συνδικαλισμό, στη πολιτική, στην επιστήμη, στη θρησκεία κ.ο.κ. Επίσης, ένας δημιουργικός επιχειρηματίας μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερη προσφορά στη κοινωνία από έναν επαναστάτη, που αποσκοπεί μόνο στην αυταναπαραγωγή της επαναστατικότητάς του δίχως κανένα δημιουργικό κοινωνικό αντίκρυσμα.
Πέραν αυτού κι ορισμένα ακόμα ερωτήματα:
Της γης οι κολασμένοι θα γίνουνε το παν αυτοί; Και οι άλλοι, οι μη κολασμένοι, τι θα γίνουν, θα τους πετάξουμε;
Κινητήρια δύναμη της κοινωνικής εξέλιξης είναι μόνο η ταξική πάλη, η οικονομική και παραγωγική σύγκρουση για την επιβίωση; Η παράλληλα και σε ένα ενιαίο αξεδιάλυτο σύνολο και η σύγκρουση για την αναπαραγωγή της επιβίωσης;
Μήπως συχνά χρησιμοποιούμε ένθεν κι εκείθεν την ταξική πάλη, ως άλλοθι για να αποκρύψουμε την ερωτική πάλη, που ο κάθε ένας και η κάθε μια μας αιματηρά διεξάγει; Ρίξτε μια ματιά στο σκυλοκαυγά των σκυλιών.
Και μια τελευταία παρατήρηση:
Ο Σωκράτης δίδασκε το «Γνώθι σ’ εαυτόν», γνώρισε με ειλικρίνεια τον εαυτό σου και τις αντιδράσεις του, τον ατομικό και τον συλογικό σου εαυτό. Δίδασκε επίσης, αντιστρατευόμενος κάθε απόλυτη βεβαιότητα, κάθε δογματισμό και φανατισμό, το «Εν οίδα ότι ουδέν οίδα». «Ένα γνωρίζω, ότι τίποτα δεν γνωρίζω». Οι σύγχρονοί του αρχαίοι Έλληνες, που δεν ήταν μόνο καλοί ή μόνο κακοί, δεν άντεχαν να ζούν μέσα σε τόση αβεβαιότητα και τον καταδίκασαν σε θάνατο. Οι σύγχρονοι Νεοέλληνες, αρχαιολάτρες και μη, αντέχουμε;

Καλή είναι η άνοδος των ποσοστών του Συνασπισμού και του ΣΥΡΙΖΑ, η προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ να επανακάμψει στην εξουσία, της Ν.Δ. να διατηρηθεί στην εξουσία, του ΚΚΕ να γίνει ισχυρό στη Βουλή και στο λαό με απώτερο στόχο την ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος, του ΛΑΟΣ να ψαρέψει στα θολά νερά με άξονα μια εθνικιστική πολιτική, των οικολόγων να πείσουν για την προτεραιότητα της οικολογίας, των εξαγριωμένων αναρχικών νέων να εκφράσουν βίαια ή μη την απέχθειά τους στη κοινωνία των γονιών τους, ένα ερώτημα όμως είναι : Αρκούν όλα αυτά για να πάει η κοινωνία μπροστά, για να βελτιωθεί η συλλογική και ατομική μας ζωή;
Πως μπορεί να βελτιωθεί η ατομική και συλλογική μας ζωή; Ορισμένες ενδεικτικές σκέψεις μέσα από το παράδειγμα ενός τομέα:
Θα μου άρεσε:
Στην Παιδεία, όλοι οι παιδαγωγοί όλων των βαθμίδων και όλοι οι γονείς να έχουν ορισμένες στοιχειώδεις παιδαγωγικές γνώσεις. Ο επαγγελματικός προσανατολισμός των νέων να βασίζεται περισσότερο στη διερεύνηση των ατομικών τους χαρακτηριστικών και δεξιοτήτων και λιγότερο στο σημερινό, εν μέρει εν είδη λοταρίας, σύστημα των εισαγωγικών εξετάσεων. Να μην υπάρχουν τα ιδιωτικά φροντιστήρια που ξεζουμίζουν νέους και γονείς. Να γίνεται σεβαστή η διαφορά στις επιδόσεις των νέων και να αποφεύγεται η προκρούστεια αξιολόγηση. Να είναι άξονας του εκπαιδευτικού περιεχομένου η διερεύνηση, ο αλληλοσεβασμός των διαφορετικών όψεων και απόψεων και η σύνθεσή τους και όχι η παντογνωσία, ο φανατισμός και η μισαλλοδοξία. Να υπάρχει διαρκής επαφή παιδαγωγών-γονιών και ειδικών ψυχολόγων σε κάθε σχολείο για τη στήριξη των νέων στα όποια προβλήματά τους. Σε κάθε περίπτωση να συγκροτηθεί με τη δημοκρατική συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων μια ειδική επιτροπή εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης στη χώρα που θα σχεδιάσει, ανάλογα με τις εσωτερικές και διεθνείς συνθήκες και προοπτικές, την Παιδεία που έχουμε ανάγκη τις δύο τουλάχιστον επόμενες δεκαετίες.
Πιστεύετε ότι στην Παιδεία η ελληνική κοινωνία και το ελληνικό κράτος που την συγκροτεί πράττει με υπευθυνότητα, σοβαρά και με προοπτική ή κυρίως τυχάρπαστα;
Στο Περιβάλλον; Στην Οικονομία; Στην Υγεία; Στη διεθνή πολιτική; Στη Δικαιοσύνη; Στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας; Κι όπου αλλού θέλετε;
Εχω την άποψη και δηλώνω εκ προιμίου για λόγους αρχής, μιάς και στο παρελθόν έχω κάνει πολλά λάθη, εσείς; , ότι αυτή η άποψη μπορεί να είναι εν όλω ή εν μέρει λάθος. θέλω όμως χωρίς φόβο να την εκφράσω. Πιστεύω λοιπόν ότι η ελληνική κοινωνία δεν έχει πρώτιστα ανάγκη τον αυτοαναπαραγωγικό μισαλλόδοξο ιδεολογικό και πρακτικά ανούσιο πολιτικό ή πολιτικάντικο αλληλοσπαραγμό, αλλά από μια μελετημένη και συγκροτημένη προσπάθεια καθολικής πολιτισμικής κοινωνικής μεταρρύθμισης ή αναγέννησης. Που μπορεί να προέλθει από τη συστράτευση όσων γίνεται περισσότερων κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων σε ένα κίνημα-εργαστήρι δουλειάς και δημιουργίας με σύγχρονο πνεύμα και διάθεση αυτοθέσπισης.
Το 21 ότι καλό πετύχαμε, δεν το πετύχαμε με τη φυλάκιση του Κολοκοτρώνη ή τη δολοφονία του Καποδίστρια. Τη δεκαετία του 40 με τη δολοφονία του Βελουχιώτη ή του Ψαρρού ή τον εμφύλιο πόλεμο. Στη δικτατορία με τον αν η επανάσταση θα ήταν λαΐκοδημοκρατική ή σοσιαλιστική ή με το αν είχε δίκιο ο α ή β ηγέτης του κομμουνιστικού ή σοσιαλιστικού κινήματος.
Όσα δε φτάνει η αλεπού τα κάνει ιδεολογία. Αναγνωρίζουμε ότι όλοι μα όλοι οι άνθρωποι κρύβουμε και μια αλεπού μέσα μας; Ότι η βλακεία ή η μονομέρεια των άλλων αλεπούδων είναι το άλλοθι για να δικαιολογούμε τη δική μας βλακεία ή μονομέρεια;

ΥΓ. Όλα τα ερωτήματα που προκύπτουν από την παραπάνω συνοπτική αναφορά κι είναι πολλά, ας τα συμπεριλάβουμε σε ένα δημιουργικό διάλογο. Η αγωνία είναι ο διάλογος αυτός, όσο γίνεται, να μην έχει στόχο την ατομική δικαίωση και κατίσχυση,
αλλά το να μη ξανακαούμε κυριολεκτικά και μεταφορικά και μετά να σκιαμαχούμε μόνο, για το ποιός έφταιξε.
Άσχετο; Να θυμήσω εν τη παρόδω, ότι το 1958 η ΕΔΑ πήρε 25%. Και μετά από 9 χρόνια έγινε ό,τι έγινε. Οι μορφές αλλάζουν. Το περιεχόμενο;

Σημ: Δημοσιεύθηκε στην “Ελευθεροτυπία” στις 15.03.2008

Πολλοί άνθρωποι συγκροτούν μια πόλη. Παράγουν πολιτισμό και πολιτική για τη διαχείρηση των κοινών πολλαπλών τους υποθέσεων. Όσος μεγαλύτερος είναι ο αλληλοσεβασμός σε μια κοινωνία, τόσο πιο πολιτισμένη είναι αυτή, όσο μικρότερος τόσο πιο απολίτιστη.

Πόσο πολιτισμένη και πόσο απολίτιστη είναι η σημερινή ελληνική κοινωνία;

Το σημαντικότερο πολιτισμικό και πολιτικό θέμα της υπόθεσης Ζαχόπουλου είναι το γεγονός ότι ο αποπειραθείς αυτόχειρας διηύθυνε για χρόνια τον πολιτισμό στην Ελλάδα, την υποτιθέμενη κοιτίδα. Και τον διόρισε ο φίλος του και πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, ο οποίος κατά τη πρώτη θητεία του διάλεξε τύποις το Υπουργείο για να τονίσει υποτίθεται τη σημασία του Πολιτισμού για την Ελλάδα.

Κολλητός δε φίλος του κ.Ζαχόπουλου, στον οποίο μαζί με τον γιό του διάλεξε να αφήσει επιστολή πριν την απόπειρα, είναι ο άνθρωπος των γραμμάτων και των τεχνών κ. Μυλωνάς σκηνοθέτης της, μεταξύ άλλων ανάλογων, ταινίας «Η γκομενάρα από το Μέτσοβο».

Πάμε παρακάτω. Αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι ο Γεώργιος Παπανδρέου, του Ανδρέα, του Γεωργίου, που διετέλεσε υπουργός Παιδείας, αφήνοντας πίσω του εκπαιδευτική και πολιτισμική δημιουργία που έχει αφήσει ήδη πίσω της εποχή. Συνδιεκδικητής του στη ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ευρών την υποστήριξη ορισμένων προοδευτικών, όπως είθισται να λέγεται, καθηγητών Πανεπιστημίου, μαρτύρων υπεράσπισης κάποιων εξ αυτών, των καταδικασθέντων σε πρώτο βαθμό για κατάχρηση, συναδέλφων τους από τη πρυτανεία της Παντείου. Ο κ. Βενιζέλος λοιπόν, διετέλεσε επίσης Υπουργός Πολιτισμού και μάλιστα τη περίοδο της μεγάλης διεθνούς προβολής της χώρας με τη τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων και την ανάληψη, επί μια ολόκληρη τετραετία παρακαλώ, της Παγκόσμιας Πολιτισμικής Ολυμπιάδας. Το έργο του για την ανάπτυξη του τοπικού και παγκόσμιου πολιτισμού άφησε επίσης εποχή. Εκτός των άλλων συμπεριελάμβανε και τη λογοκριτική αποκαθήλωση άσεμνου, κατά τη κρίση του και κατά τη κρίση κάποιων εκ των επιζητούμενων ψηφοφόρων του, πίνακα ζωγραφικής εκτιθέμενου σε διεθνή έκθεση στην εκλογική του περιφέρεια, τη Θεσσαλονίκη.

Μια άλλη διεκδικήτρια κομματικής αργηγίας και πρωθυπουργικού θώκου είναι η ικανότατη, όπως λέγεται, Ντόρα Μπακογιάννη, το γένος Μητσοτάκη. Στη κοιτίδα φροντίζουμε για την ιστορική συνέχεια. Κι όχι μόνο του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού. Εξ άλλου τις περισσότερες μελέτες για την αρχαία Ελλάδα ξένοι τις έχουν κάνει, μέχρι στιγμής τουλάχιστον. Η κ.Μπακογιάννη λοιπόν δε διετέλεσε ακόμα υπουργός Πολιτισμού, είναι όμως η υπουργός Εξωτερικών μας. Και το αγαπημένο δίδυμο με τον κ.Βενιζέλο των τηλεοπτικών καναλιών της πατρίδας μας. Άλλων κυρίαρχων πηγών και πομπών πολιτισμού. Όταν καιγόταν η μισή Ελλάδα το περασμένο καλοκαίρι και βιαζόντουσαν για εκλογές, ( Αλήθεια τι προετοιμασία γίνεται για το επόμενο καλοκαίρι;), η υπουργός μας διατύπωσε την, κατανοητή και σεβαστή για λόγους υποκειμενικότητας, ακατανόητη από αντικειμενική άποψη, θεωρία ότι τις φωτιές τις βάλαν οι αναρχικοί των Εξαρχείων.

Με την είσοδο δε και το γιορτασμό του καινούργιου έτους μας έστειλε στα σπίτια μας ένα ιστορικό πολιτισμικό κείμενο με το τίτλο «Η συνταγή της Ντόρας». Αξίζει τον κόπο να ανατρέξουμε σε αυτό γιατί μας δείχνει το δρόμο όχι μόνο για το παρόν αλλά και για το μέλλον. Γράφει λοιπόν επί λέξη: (Τα σχόλια εντός παρενθέσεων του συντάκτη αυτού του κειμένου).

Η ΣΥΝΤΑΓΗ ΤΗΣ ΝΤΟΡΑΣ

Υλικά:

• 100 γρ. Αισιοδοξία (Αναμφίβολη, όσο εμείς οι πολίτες αναθέτουμε, χωρίς να συμμετέχουμε στα κοινά, σε άλλους τη διαχείρηση των κοινών πολλαπλών μας υποθέσεων).
• 1 Φλυτζάνι σκληρή δουλειά (Για να αναδειχτούμε ως πολιτικοί αδιαφορώντας για τα κοινά).
• 200 γρ. Κοινή λογική (Όπως ταχυδακτυλουργικά εμφανίζουμε τον ακραίο παραλογισμό).
• 3 Κουταλιές της σούπας εμπειρία (Μετσόβου…).
• 50 γρ. Ομαδική δουλειά (Για την ατομική δικαίωση και την αλληλοεξόντωση, για την αναξιοκρατία και το θάψιμο των πιο ικανών, μη τυχόν και φανεί η δική μας μεγαλομανιακή μικρομανία).
• 150 γρ. Υποσχέσεις που κρατάμε ( Ουουου. Οι οδηγοί, οι αγωγοί του δήμου, έχουν συχνά τη τάση να γίνονται δημαγωγοί).
• Μπόλικη συνέπεια (Ουουου).
• Λιγότερα λάθη (Ουουου)

Εκτέλεση:
Ανακατέψτε και ψήστε σε χαμηλή φωτιά για ένα χρόνο! (Καήκαμε).
Πασπαλίστε με λίγο χαμόγελο & απολαύστε το 2008 (Παρέα με τους καναλάρχες και τους δημοσιογράφους και πολιτικούς υπαλλήλους τους).

Τα πράγματα είναι απλά και ταυτόχρονα δεν είναι τόσο απλά. Εικόνα μας είναι και μας μοιάζουν. Όλων μας ανεξαίρετα, λιγότερο ή περισσότερο, στη προκείμενη περίπτωση ο καθένας μας διαλέγει για τον εαυτό του το λιγότερο.

Θέλουμε να συνεχίσουμε να συνδιαμορφώνουμε ένα τέτοιο πολιτισμό ή δεν θέλουμε.
Ωραία, έστω ότι δε θέλουμε, τι μπορούμε να κάνουμε;
Στο όνομα της απελευθέρωσης της ανθρωπότητας γίναν ορισμένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα σε βάρος της ανθρωπότητας. Κομμουνιστικά, φασιστικά, νεοφιλελεύθερα, δημοκρατικά, αντικομμουνιστικά, θρησκευτικά. Τόχουμε πάρει χαμπάρι πια ότι απόλυτες λυτρώσεις, δοξασίες, θεωρίες, γνώμες, λύσεις δεν υπάρχουν; Ότι ακόμα και η επικρατούσα τη σημερινή εποχή παγκοσμίως και εντοπίως «λύση» της μη λύσης, της αδράνειας, δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα ακόμα δόγμα. Ωφέλιμο μόνο για τα κάθε λογής επιδέξια λαμόγια.

Τόχουμε πάρει χαμπάρι ότι δεν είμαστε όλοι μας παρά μικρά μεγάλα μονομερή ανθρωπάκια, που μας συμφέρει, πολιτισμένα αφού πολλοί μαζί συμβιώνουμε, να συνεργαστούμε για τις κοινές παραμέτρους που αφορούν τη ζωή μας.

Το πως, αν συμφωνήσουμε στην αφετηρία, θα το βρούμε. Έτσι κι αλλιώς, δημιουργικά και καταστροφικά, η πόλη αλλάζει και μαζί της θα αλλάξει και ο πολιτισμός και η πολιτική.

ΥΓ.1. Ο υπογράφων υποστηρίζει και θα πάρει μέρος στη σιωπηλή εκδήλωση με θέμα: «Για να κατακτήσει ο Πολιτισμός τη θέση που του αξίζει», που διοργανώνεται από καλλιτέχνες κι άλλους πολίτες, ύστερα από πρωτοβουλία της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, την ερχόμενη Τρίτη 5 Φεβρουαρίου 2008 μπροστά από το Αρχαιολογικό Μουσείο στις 12 το μεσημέρι.

ΥΓ.2. Ο πολιτισμός, που είναι πάντα, σήμερα ακόμα πιο πολύ,και ντόπιος και παγκόσμιος, θα μπορούσε να γίνει άξονας ευημερίας για την Ελλάδα. Μια Ελλάδα που ανήκει στους Έλληνες αλλά και στη κληρονομιά του κόσμου, ως ένα σημαντικό τμήμα της. Το γεγονός αυτό, μαζί με ξένα μεγάλα συμφέροντα, οδήγησε στη συγκρότηση του σημερινού νεοελληνικού κράτους. Που ίσως έχει έρθει ο καιρός να αναγεννηθεί, επί τέλους αυτοθεσπιζόμενο και να παίξει ρόλο εστίας στην αναγκαία για την εποχή μας δημοκρατική και οικολογική συνάντηση του παγκόσμιου πολιτισμού. Γιά να γίνει όμως κάτι τέτοιο, για να αιτήσεις το παγκόσμιο αλληλοσεβασμό, πρέπει ταυτόχρονα και πρώτα να τον πετύχεις και να τον δείξεις στο δικό σου το σπίτι.

Σημ: Δημοσιεύθηκε στην “Ελευθεροτυπία” στις 05.02.2008