Μια Ιδέα Για Την Ελλάδα

Η παγκοσμιοποίηση πολλών παραμέτρων της ζωής είναι ένα πραγματικό γεγονός, που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Όπως δεν επιδεχόταν η ανακάλυψη της φωτιάς, του τροχού, του ατμού, των μηχανών, της τηλεόρασης κ.ο.κ.
Το ερώτημα δεν είναι ναι ή όχι στη παγκοσμιοποίηση, αλλά πως την διαχειρίζεται κανείς.
Πως διαχειρίζεται το παγκόσμιο οικολογικό πρόβλημα, τα παγκόσμια δίκτυα επικοινωνίας, την ξηρασία, την πείνα, τις ασθένειες για μεγάλο τμήμα του παγκόσμιου πληθυσμού, τη μετανάστευση, τις ενεργειακές πρώτες ύλες του πλανήτη, τους στρατιωτικούς εξοπλισμούς, τις πολεμικές συγκρούσεις, το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των λαών, το σημερινό παγκόσμιο σύστημα πολιτικής διαχείρησης μέσω των διάφορων διεθνών οργανισμών και του ΟΗΕ και πολλά άλλα ζητήματα που διαρκώς ανακύπτουν.
Απέναντι στη τυχάρπαστη κι επικίνδυνη σημερινή παγκόσμια διαχείρηση λίγων πολυεθνικών εταιρειών, λίγων δικτύων επικοινωνίας, διεθνών οργανισμών αδρανών ή ελεγχόμενων από ορισμένες μόνο μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις, απέναντι σε ποικίλες οπισθοδρομικές τοπικές θρησκευτικές και πολιτικές εξουσίες που αντιδρούν στη παγκοσμιοποίηση όχι χάριν των λαών αλλά χάριν των δικών τους θιγόμενων εξουσιών και προνομίων, εκμεταλλευόμενες τις δίκαιες αντιδράσεις στη σημερινή παγκοσμιοποίηση, θα πρέπει να αναπτυχθεί ένα παγκόσμιο κίνημα δημοκρατικής, οικολογικής και δίκαιης παγκόσμιας διαχείρησης.
Με δυό λόγια το αίτημα της Παγκόσμιας Δημοκρατίας είναι απολύτως επίκαιρο κι επιτακτικό. Και πρέπει, τώρα όχι αύριο, να τεθεί και να συζητηθεί παγκόσμια, το τι μορφές μπορεί να πάρει. π.χ. Ενός δημοκρατικά εκλεγμένου Παγκόσμιου Κοινοβούλειου, παγκόσμιων δικτύων επικοινωνίας ελεγχόμενων από αυτό κι ότι άλλο προκύψει μέσα από μια οικουμενική διαβούλευση και διεκδίκηση.
Η δημοκρατική διαχείρηση του πλανήτη δεν σημαίνει την ομογενοποίηση των τοπικών πολιτισμών, οικονομιών, κοινωνιών. Όσο ο ήλιος θα εξακολουθεί, να στέλνει με διαφορετικό τρόπο τις ακτίνες του στις διάφορες γωνιές της γης, τόσο θα υπάρχουν πάντα διαφορετικές συνθήκες κι ανάγκες.
Ίσα ίσα μπορεί να σημαίνει την καλύτερη αξιοποίηση των τοπικών διαφορών προς όφελος των λαών, μέσα από ένα ζητούμενο δίκαιο παγκόσμιο σύστημα που θα συνδυάζει την τοπική αυτάρκεια, την ανταλλαγή και την αλληλεγγύη.

Στη σημερινή εποχή και μέσα από ένα τέτοιο πρίσμα παγκόσμιας δημοκρατικής ανάγκης και διεκδίκησης ίσως δίνεται στην Ελλάδα, μια ιστορική ευκαιρία να παίξει έναν ιδιαίτερο ρόλο ως εστία συνάντησης του παγκόσμιου πολιτισμού.
Όχι γιατί εμείς οι Έλληνες είμαστε καλύτεροι ή χειρότεροι από άλλους λαούς, χαρισματικοί ή άλλα ηχηρά παρόμοια. Μια τέτοια εξ’ άλλου έπαρση πέρα από ότι αναδεικνύει μικροπρέπεια, αντιβαίνει στις αρχές της δημοκρατίας.

Η ιστορική ευκαιρία προσφέρεται για τους ακόλουθους λόγους:

1.Η Ελλάδα είναι μια μικρή χώρα που, εκτός από τις τοπικές αντιθέσεις με γειτόνους της και τέτοιες τοπικές αντιθέσεις υπάρχουν σχεδόν παντού στη γη, δεν έχει εμπλακεί σε παγκόσμιες αντιπαλότητες, ούτε αποτελεί απειλή για κανέναν.

2.Από γεωγραφική θέση, βιοκλιματικό και πολιτισμικό περιβάλλον, πλησιάζει ένα παγκόσμιο μέσο όρο, σχετικά φιλόξενο, βρίσκεται στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, οι αποστάσεις που την χωρίζουν από τα πιο πυκνοκατοικημένα μέρη της γης είναι σχετικά ισομερείς. Δεν είναι τυχαίο, ούτε έχει να κάνει μόνο με την ιστορία, αν κι αυτή έχει επίσης τη σημασία της, ότι η Μεσό-γειος ονομάζεται έτσι.

3.Ορισμένα στοιχεία του ελληνικού πολτισμού, γλώσσα, γραπτά κι ανάγλυφα κειμήλια, έχουν μια τέτοια διαχρονικότητα και ποικιλία, που σε πολύ λίγα άλλα μέρη του πλανήτη συναντώνται π.χ. Κίνα, Ισραήλ, Ινδία, Ιταλία, Περού κι εκεί πάλι μάλλον σε μικρότερο συγκριτικά εύρος και χρονικό βάθος.

Εδώ ανοίγει μια παρένθεση για να λυθεί(;) μια παρεξήγηση.
Υπάρχουν Έλληνες που όταν ακούν για αρχαία Ελλάδα σηκώνεται αυτόματα η τρίχα τους κι άλλοι που φουσκώνουν σα διάνοι. Μάλλον είναι και οι δύο στάσεις άστοχες και περιττές. Η επίκληση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού ως άλλοθι για τη κακομοιριά του νεοελληνικού πολιτισμού ή ως τεκμήριο ρατσιστικής υπεροχής είναι προφανώς άτοπη. Άτοπη όμως είναι και η μη αναγνώριση της σημασίας του αρχαίου πολιτισμού και της σχετικής πολύπλευρης αξίας του για τη σύγχρονη Ελλάδα και τον κόσμο, εν ονόματι της αντιστράτευσης στη κομπορρυμοσύνη και στη ρατσιστική γελοιότητα.

Λέγεται ότι ένας λαός δίχως μνήμη δεν έχει μέλλον, με την έννοια ότι δεν αξιοποιεί τις θετικές κι αρνητικές του εμπειρίες. Μία ανθρωπότητα δίχως μνήμη έχει μέλλον;
Ποιά είναι η μνήμη της ανθρωπότητας; Προφανώς τα πάντα. Η βουλγάρικη, η τούρκικη, η κινέζικη, η αμερικάνικη, η ινδιάνικη, η επιστημονική, η θρησκευτική, η πολιτική, η μεταφυσική κ.ο.κ. μνήμη, αποτελούν αναπόσπαστα τμήματα της παγκόσμιας μνήμης. Κάθε τμήμα έχει την αξία του και κανένα δεν μπορεί να αναγορευτεί σε καλύτερο ή χειρότερο από το άλλο. Το ελληνικό τμήμα, έχει μια ιδιαίτερη αξία, αναγνωρίσιμη λίγο ως πολύ από όλους τους λαούς του κόσμου.
Η αξιοποίηση, δίχως επιλεκτικούς αποκλεισμούς, της παγκόσμιας μνήμης και γνώσης σε όλους τους τομείς έχει ιδιαίτερη σημασία για τη σημερινή επιβίωση της ανθρωπότητας

4.Φαίνεται πως ο παγκόσμιος συσχετισμός των δυνάμεων εισέρχεται σε μια νέα περίοδο πολυπολικότητας. Η αλλοτινή κυριαρχία των δύο υπερδυνάμεων ΗΠΑ κι ΕΣΣΔ και η πιό πρόσφατη αμερικανική μονοκρατορία δεν υφίστανται πιά. Σε ένα τέτοιο πολυπολικό περιβάλλον κι αξιοποιώντας όλους τους προαναφερθέντες παράγοντες, ίσως έχει τύχη μια πρόταση, να γίνει η Ελλάδα χώρος παγκόσμιας συνάντησης με την έννοια της φιλοξενίας στο έδαφός της παγκόσμιων οργανισμών, συναντήσεων, συνεδρίων, διεθνών Πανεπιστημίων, Ακαδημιων κ.λ.π.
Δεν θα έπεφτε άσχημα στους Κινέζους, στους Ινδούς, στους Λατίνους και Λατινοαμερικάνους, στους Ρώσσους, στους Άραβες, σε τμήμα των Αμερικάνων και γιατί όχι και στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, μιας και είμαστε σε αυτήν, να συνευρίσκονται εδώ πολιτικοί, επιστήμονες, φιλόσοφοι, ιστορικοί, γλωσσολόγοι, οικολόγοι, καλλιτέχνες κ.λ.π. από όλο τον κόσμο.

Να γίνει δηλαδή η Ελλάδα μια σεβαστή ουδέτερη ζώνη, εστία συνάντησης του παγκόσμιου πολιτισμού.

Μια τέτοια προοπτική προϋποθέτει, εκτός από την ενδεχόμενη ευνοϊκή διεθνή συγκυρία, τεράστια προσπάθεια και μεταβολές στο εσωτερικό της ελληνικής κοινωνίας και στη λειτουργία των θεσμών της.
Πρακτικά αυτό σημαίνει, να πετύχουμε, να λειτουργεί η Ελλάδα συνέχεια, όπως λειτούργησε για 15 μέρες στη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Κατ’ άλλη, πρακτική επίσης διατύπωση, να μη λειτουργεί όπως λειτούργησε κατά τη διάρκεια των περσινών καλοκαιρινών πυρκαγιών. Ή όπως λειτούργησε κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου διαστήματος της σύγχρονης 180χρονης ιστορίας της.
Δηλαδή να μην είναι εξαρτημένη, ξενόδουλη ή ξενόφοβη. Αντιδημοκρατική και κοινωνικά άδικη. Μισαλλόδοξη, φανατισμένη, διχαστική, ατομικιστική. Να μη ρίχνει ο κάθε πολίτης, κρατικός λειτουργός, πολιτικός την ευθύνη στον άλλο πολίτη, κρατικό λειτουργό, πολιτικό.
Να μην λειτουργούμε πρόχειρα, απρογραμμάτιστα, κομπιναδόρικα, ασύδοτα, διεφθαρμένα. Να μην «τσιμπάμε» στο διαίρει και βασίλευε αναμεσά μας και με τους γειτόνους μας σα χώρα. Να εφαρμόζουμε, αυτό για το οποίο κομπάζουμε και λέγεται πολιτισμός και που δεν είναι τίποτα άλλο παρά ο αμοιβαίος σεβασμός.

Είναι αλήθεια πως η σύγχρονη ελληνική κοινωνία και το ελληνικό κράτος συγκροτήθηκε «τσάτρα πάτρα» ανταποκρινόμενο, στις ανάγκες του ντόπιου πληθυσμού που όμως ούτε μεγάλη συνοχή είχε ούτε παιδεία, στα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων να κατακερματίσουν την Οθωμανική Αυτοκρατορία και στην επιθυμία διαφόρων Ελλήνων και ξένων διανοουμένων να αναστήσουν τα πιό όμορφα από τα στοιχεία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Καλώς έγινε το συνοθύλευμα.
Μα μήπως έφτασε ο καιρός να το πάμε παραπέρα, να το αυτοθεσπίσουμε 180 χρόνια μετά, όπως εμείς τώρα το επιθυμούμε κι όχι όπως το παραλάβαμε από δυνάστη σε δυνάστη ή από γενιά σε γενιά;

Χωρίς την ευρύτερη δυνατή συμμετοχή, συλλογικότητα και δημιουργικότητα, χωρίς τη μικρότερη δυνατή μισαλλοδοξία, χωρίς τη μέγιστη δημοκρατία, κοινωνική δικαιοσύνη και φροντίδα για το οικιστικό και φυσικό περιβάλλον, μια τέτοια προσπάθεια δεν μπορεί να πετύχει.
Υπάρχει η «κρίσιμη μάζα»; Ας δώσει ο κάθε ένας την απάντησή του.

Advertisements

6 thoughts on “Μια Ιδέα Για Την Ελλάδα

  1. Η ιδέα έχει ενδιαφέρον, γιατί βγάζει από τη νοοτροπία της «ελλαδίτσας». Για τον εκδημοκρατισμό της παγκοσμιοποίησης υπάρχουν πολλές προτάσεις, ενδεικτικά J.Stiglitz, Making Globalization Work (2007). Οι περισσότερες βασίζονται σε δράση των διεθνών οργανισμών. Πρακτικά λοιπόν η πρόταση σημαίνει να μεταφερθεί η έδρα πολλών διεθνών οργανισμών στην Ελλάδα.

  2. Σε ένα προηγούμενο σχόλιο είπα ότι κάτι πάτε να πείτε. Βλέπω με ελπίδα ότι δεν επρόκειτο για “τυχαία εκπυρσοκρότηση” αλλά την σκέψη σας διακατέχει προβληματισμός γόνιμος και –το κυριότερο- ουσιαστική μαγιά για εκ θεμελίων υπερβάσεις.

    Λυπάμαι που δεν έχετε διαθέσιμο ένα δημόσιο e-mail για παραπέρα διάλογο. Θα ήθελα να σας αντιπροτείνω κάποιες σκέψεις και να τραβήξω παραπέρα κάποιες από τις δικές σας.

    Περιοριζόμενος εδώ στα πλαίσια ενός σχόλιου θα κάνω τρεις παρατηρήσεις αναγκαστικά με συνθηματολογικό τρόπο.

    1. Η σημερινή “καπιταλιστική” παγκοσμιοποίηση καλύπτει με τους δικούς της όρους το κενό που άφησε η αριστερή θεωρία και πράξη εδώ και 100 και πλέον χρόνια απαρνούμενη ένα κεντρικό συστατικό της: το πρόταγμα μιας ενιαίας πανανθρώπινης πατρίδας σε έναν πλανήτη που δεν θα τον ματώνουν σύνορα.

    2. Το δεύτερο τραγικό λάθος της παγκόσμιας αριστεράς (κατά την ταπεινή μου γνώμη) και λάθος που νομίζω κάνετε κι εσείς, ήταν να ταυτίσει την Δημοκρατία με τον κοινοβουλευτισμό, στεφανώνοντας έτσι έναν αναπόδραστα ολιγαρχικό τρόπο οργάνωσης με το φωτοστέφανο μιας πολιτικής ουτοπίας. Ουτοπίας μέχρι τώρα βέβαια…

    3. Το τρίτο περί Ελλάδας κομμάτι σας, μολονότι το βρίσκω προωθημένο για τα νεοελληνικά δεδομένα ωστόσο και πάλι αρκετά “νέο-ελληνοκεντρικό” για μένα. Επιτρέψτε μου να διατυπώσω μια σκέψη λίγο προβοκατόρικη: Αν τόσο πια νοιώθαμε συνδεδεμένοι με το …αρχαίο μας DNA θα έπρεπε –και προσωπικά το ονειρεύομαι- η περιοχή γύρω από την Ακρόπολη των Αθηνών και σε μια ακτίνα 6 τουλάχιστον χιλιομέτρων να γκρεμιστεί και να γίνει ελαιώνας και ανασκαμμένο πάρκο παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς υπό την κυριαρχία της UNESCO. Τότε παρεμπιπτόντως κι εγώ θα προσυπέγραφα για την επιστροφή των ελγινείων.

  3. Η δημοκρατία δεν ταυτίζεται με τον κοινοβουλευτισμό, είμαι σύμφωνος. Όμως με τι ταυτίζεται; Σε αυτό το ερώτημα δεν υπάρχει έτοιμη απάντηση. Ο διάλογος πάνω σε αυτό το θέμα είναι το ζητούμενο. Παίρνοντας υπ’ όψη τα σημερινά δεδομένα της «πόλης», της ελλαδικής και της παγκόσμιας «πόλης». Επίσης την έννοια της σταδιακής μεταρρύθμισης που δεν θα αγνοεί τα σημερινά πολιτικά δεδομένα. Σε αυτό το πλαίσιο μιά ιδέα: Κληρωτή ελεγκτική Βουλή, παράλληλα με την εκλεγμένη.
    Σε ότι αφορά την Ελλάδα, αν και το κείμενό μου νομίζω πως δεν αφήνει περιθώρια για παρεξηγήσεις, θα επαναλάβω, ότι ο σύγχρονος ρόλος της δεν σχετίζεται με το DNA, αλλά με την υπαρκτή ιστορική παράδοση και τη σημερινή παγκόσμια κατάσταση.

  4. Πίστεύω ότι το μείζων άγος της σημερινής κοινοβουλευτικής μας δημοκρατίας είναι τα μονοκομματικά αυτοδύναμα ως τώρα δομημένα αίσχη. Αρα πρέπει να καλλιεργηθεί η κουλτούρα των κυβερνήσεων συνεργασίας ,κυβερνήσεων βιώσημων στηριγμένων σε ευδιάκριτες επαφές ενωτικών προγραμμάτων και συνειδητών διαφορών. Ας δομήσουμε ώριμη εσωτερική δημοκρατία και ας επιδιώξουμε συγχρόνως αντίστοιχες ευρωπαϊκές κουλτούρες που είναι ζητούμενο σήμερα με 8 ευρωπαϊκά κράτη προσκολλημένα στον υπερατλαντικό άξονα. Τα διαλυτικά στοιχεία στους θεσμικούς παγκόσμιους οργανισμούς είναι εμφανή και υπέρ μονοπωλειακών συμφερόντων ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ που χειραγωγούν και εξανδραποδίζουν τον Πολίτη και την Πολιτική.

  5. Κε Κουμάνταρε,
    Συμφωνώ, προσυπογράφω και επεκτείνω:

    Το πρώτο που θα μπορούσε να επιχειρήσει μια ανάλυση του κοινοβουλευτισμού και της Δημοκρατίας θα ήταν ίσως να γίνει πλατιά συνείδηση όλων ότι ανάμεσα τους, ανάμεσα στον κοινοβουλευτισμό και την δημοκρατία, υπάρχει πολύ λιγότερη όσμωση και πολύ περισσότερη διελκυστίνδα.

    Χωρίς φυσικά κανένα μηδενισμό πάνω σ’ αυτό που έχει κατακτηθεί με τον κοινοβουλευτισμό (ο φιλελεύθερος κοινοβουλευτισμός, έστω στις φωτεινότερες εφαρμογές του, σαφώς αποτελεί για την ώρα το μακράν καλύτερο από τα εφαρμοσμένα στην ιστορία συστήματα πολιτικής οργάνωσης) θα έθετε ως στόχο να συνειδητοποιήσουν όλοι ότι ωστόσο ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ δημοκρατία και γιατί.

    Θα έλεγα δε, ότι ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα θα μπορούσε να υπάρξει και ένα τεράστιο πεδίο συνειδητοποίησης και διεκδίκησης με αντικείμενο αυτόν καθ’ αυτόν τον κοινοβουλευτισμό μιας και οριακά μόνο είναι υπαρκτός και διόλου ουσιαστικός και αφομοιωμένος.

    Και ακολουθεί το δεύτερο και πιο ουσιώδες πεδίο: Όμως με τι ταυτίτεζαι η Δημοκρατία;

    Είναι υπέροχο το ερώτημα σας. Η συζήτηση και η αναζήτηση λοιπόν για την Δημοκρατία, είναι μπροστά μας!

    Και η αναζήτηση αυτή νομίζω έχει όλη τη μαγεία, την ιδεολογική αδρεναλίνη και τους κινδύνους της εξερεύνησης μιας terra incognita. Γιατί σε μένα τουλάχιστον είναι ξεκάθαρο ότι η Δημοκρατία είναι ακόμη η μυθική γη, ο δρόμος προς τις Ινδίες που περιμένει να ανακαλυφθεί κάπου εκεί, στον απέραντο και σκοτεινό ωκεανό της Ουτοπίας.

    Για να το πω επιγραμματικά είμαι πεισμένος ότι η Δημοκρατία δεν έχει υπάρξει ως τώρα πουθενά στον κόσμο και στην ιστορία (εκτός του βραχύχρονου και ελλιπούς πρωτόλειου της πόλης κράτους των αρχαίων Αθηνών)

    Και χαίρομαι ιδιαίτερα που κι εσείς φαίνεται ότι κάνετε παραπλήσιες σκέψεις. Και θα μου επιτρέπατε ίσως να σας πειράξω συγκατανεύοντας, ότι “κλέψατε” μια από τις πρόσφατες σκέψεις μου περί κληρωτής βουλής.

    Για τα περί Ελλάδος απολογούμαι. Τα σχετικά με το DNA ήταν ξέσπασμα της στιγμής για τους καρνάβαλους του καιρού μας και καμία σχέση δεν είχαν –αλίμονο- με την τοποθέτηση σας.

    Όμως αρκετά με τα “σεντόνια” στα σχόλια. Ελπίζω να μην είναι ενόχληση κάποιο e-mail που σχεδιάζω να σας στείλω αυτές τις μέρες.

  6. Διόνυσος,

    Συμφωνώ με το δεύτερο σχόλιο σας. Αυτή ίσως να είναι ipso facto η μόνη δυνατή (σωστότερα, η μόνη άξια διεκδίκησης) πρόταση και ανάλυση σε σχέση με το σήμερα και το –πολύ κοντινό- αύριο.

    Να όμως που ο οικοδεσπότης μας παρασέρνει –και μπράβο του!- σε ένα άλλο, παραπέρα ταξίδι αυτογνωσίας, αυθυπέρβασης και ψηλαφίσματος της ουτοπίας που θαρρώ πάντα ήταν και θα είναι ο ακρογωνιαίος λίθος μιας αριστερής οπτικής των πραγμάτων.

    Έτσι ακόμα και αν δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά, νομίζω υπάρχει βαθύτερη συνάφεια στην τοποθέτησή σας και αυτά που κουβεντιάζουμε.

    Παρεμπιπτόντως το World United Bloggers φαίνεται μια εξαίρετη πρωτοβουλία!

    Nor. Bruno

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s